nedjelja, 9. srpnja 2017.

shkretija



petak, 7. studenoga 2014.

1.Lota e dashtnis

Lota e dhashtnis Me ken mem dvet dikush sot a po t'dhepen tana ato lot ci i kam derrdh qysh at dit ci i kam derrdh tye met prit nuk pom dhepen as i fije Per dashtni kam lotua se nuk mujta me durua Lota dashtnin nuk e da lota dashtnin e çpërla me lot dashtnin e kam pajt se t'dashtunit nuk kin me kjajt kthijellt si lota thot urtija jaaq kthijellt asht dashtnija Nuk e dua ma,kush po thot aj nuk ka dasht dje,as nuk don sot Ti muc dikuj mei lakmua edhe mei tha,vet t'dua por ater çil mir mre sy a pot don edhe ajo ty ni kjoft se ajo nuk t'don dashtnijas jote bosh po shkon Nuk po rrej dijeni mir me harrua dashtnin asht teper shrir edhe sot m'ra dermet vet nuk mujta pa përmêt Tash po bushen gati 60 vjet kur kan hi ropt e saj dermjet pom bjen dërmêt simiti e furra pom bjen dermet kovja e gurra edhe Cemi kur jem la Ura e Dinoshes kur na ka da dërmêt pom bijen drut e gomari pom bjen dërmêt konopi e samari Shtatdhet e pes gati i busha pom bjen dermet bagremi e fusha nar hije ûlshim me pushua aty pritëshim meu bashkua varzat e djelmet me lakmua meu nis tân per pazar me shit drû e me shit t'gjall dikush po rrin dikush po del prap pushoshim nar bagrem Jâshtû besa dit perdit jari tjetrin tye me prit çka na ka met deri sot veç pas dashtnijet me derrdh lot me prit pleqnin çi ka arrdh sot nûk mûj n'depresion me kalua por nûk mûni as me harrua nuk mûni prej zêmret me qit megjithse âkên dashtnija kadit e kâm shkrua dashtnin n'ball nuk e harroj sa tije gjall dashtnija çi âsht e dyt dashtnin e par nuk mûj me pyt dashtnija e par lidhet me rini e dashtnija e dyt me pleqni.

2.Malesia


    Shûm t’neruoshimit vëllazën e motra para se meja nis jeksaj letër pou lutem mem fal për t’tâna gabime çiti bâj për shkrim gramatik edhe belda noj fjal nuk e kâm shkrua mir se vet i kâm bâ veç dy vjet shkoll ën gjûhën Shqipe e për jâta e besoj se nuk kini mema vû fajin.Po lypi t’falun edhe prej jâtynet çi i kâm përmêt e kujtojn se va kâm lëtua zêmrën.
     Vet jâm i biri Gjek Çûnit prej Vulêt i lem me 25-12-1938.Qysh me t’1948 çi e kâm lëshua Malsin e shkua ën Boka t’Kotorrit me vazhdua shkollën ën internat për fëmi r’burravet çi kan met ën lufët t’dyt botnore deri me 1956.Me 1958 kâm shkua ushtar n’Croaci,Karrllovac e jâty kâm zân vêt kû jâm edhe sot me famile.Niu interason biografija ême kini me mujt me gjet  n’adres t’internetit çi kâm meva çua.Tân kohën  me bâ bashk nûk jâm ken mâshûm se tri vjet ën Vulaj pas 1956-es ,ater e besoj se kini mem mârrvesh për shkrim, për gramatik e për gjûh çi e kûvês vet, nostallgji tême për kujdes çi e bâj e sa qef kisha mepa mei shkua Malsis mir.Për mos me harrua,Malsorçen,jâshtû poja nâp êmnin gjûhës çi e kûvês vet,kâm kûvêt me vetin se nûk kâmpa kurrkân afër me përdorua gjûhën e nânës,kâm shkrua letra çi kurr nuk i kâm çua kurrkuj deri tash von,shkruoj kajgrim poezin ën gjûhën e  Malsorit, Croatisht edhe pak Gjermanisht se jâm ken gati 30 vjet ën Gjermani.Jâshû e kam ruojt gjûhen e shkrimin çi e kâm pësua për dy vjet te Gurra e Lecit ën shpi t’Prêl Tomës e mësuosin e kâpa Beqir Bajrâmin.  Ja kâmpa çua i letër kryeredaktorit TVCG se tepër pak reportazha e lajme napin për Malsi edhe nûk e përdorojn aspak Malsorçen e nûk kime vijejt me shty ën harres se ki mekên gjynaf me harrua.Per jekto 60 vjet ci e kam leshua Malsin gati per gjith vjet e kam vizitua familen.Vet nûk dij a e shkruoj si duhet por mûnohej me shkrua jâshtû si e kûvês.Kur jâm arrdh me 2002 ën Malsi u kâm ankua do njerzëvet se nuk e mârrvesh mir emisionin n’gjûhën Shqipe “Mozaikun”,çi e nep TVCG për krye satelitit,ater besa si illûn mëkan tthân:”Kush ta ka fajin çi nuk e din Shqipen”.Pas atij kuvêtit e dijta se e kan lexua letrën tême çi e kâmpa çua n’TVCG.Shûm t’neruoshimit vëllazën motra për jâta po thom se shkruoj Malsorçe  se kagjasa Shqipen nûk e dij,don me thân se nâ  çi kuvêsim Malsorçen jem Malsor e ata çi kuvêsin letërsishten jân Shqiptar.Nûk dij përse na dajn se vet kâm kujtuojt se jem t’tân Shqiptar.Mua m’ka lëtua aj muhabet por jâm i kënaqun edhe sot çi kâm tije prej prof.dr. Martinit Camaj Allbanollog ,shkrimtar e publicist në Univerzitetin e Mynhenit,Gjermanija, kur ka thân :”T’lûmtë ju Malsor se kini ruojt fen e Krishtit e gjûhen e nânës çi e përdoroni edhe sot se dijalekti çi kuvêtni ju âsht temeli i gjûhes Shqipe.” A din intelekti yn,i Malsorit, belda mamir se prof.dr i Allbanollogjis se çka âsht Malsorçja e prej ka ka arrdh e përse e shtyjn ën harres gât a postafat prej mêdesmâdhe ose çka âsht me ata njerëz, përse pe tresin Malsorçen? Edhe i nëdodhje mëka çudit çi ka tokua në Trgaj për Zoj t’Grudës,e jo veç Trgaja por edhe Vitoja. Grupi follkllorik i Malsis dote me kënua e me luojt i  bukuri e Zotit t’veshuna qysh maje krejet e deri n’thêmra t’kâmës me petka çi jân specifik Malsorçe,xhubleta nûsesh,grash e varzash ite i ambijentë çi kite mei lakmua gjithicilli kom mê ksaj tok.Ater çohet i trim përkrye shtatdhet vjeç, i “Malsor”,e don me pajt i soj fjalimit(nûk dua meja përmêt êmnin).Pastij ishin ato bukurija çi kur ja nisi me kûvêt nuk e kan marrvesh veç xhubletat, por edhe për mua kje shtir me digjua at njeri ka e përdoron at kûvêt çi nuk ka lidhje me xhubleta, nuk ka lidhje me Tërgaj,zallët e ujët e Cemit  bâshin ma kallab se tjera dit për mos me tije at kûvêt, jâta shkâba me jâto peqina çi gjimoshin prej gjynafit se nûk e marrshin vesh si vet barabar e si jâjo xhublet çi ite pas jâtij plakut. Ite i grim majmoçim se vet por bashk jem dal(ëm falni) prej nar jâsaj xhublet e bashk jem rrit n’për ferra t’kuqe, shkâba Malsijet e âsht gjynaf mos me mârrvesh jâri tjetrin megjithse ka mashûm shkoll n’gjûhën Shqipe se vet.Aj ka hî ën gjynaf jo veç me xhubleta e me mua por ka hî ën gjynaf me gjyshin e gjyshen e vet,me bab e me nân e me tân Malsi.Ni don me paraqit follklorin e jâj komit ater duhet follklorisht edhe me kûvêt se letërsishtja nuk ka lidhje me follklor e nuk âkên bidati me përdorua letërsishten ën mâle t’Malsis e maspaktit ën logje siç âkên Tërgaja,Vitoja,Krevenica,Kroni i Traboinit e Radeqi. I shêmûll dua meva kuvêt çi për gjithcillên vjet tokon ën Zagorje, Croacija,kû pahet festivali i mûzikës popullore”Zagorske Popevke”.Kurr i njeri gjall jâty nuk i bjen dërmêt me kûvêt letërsisht  kënon jâshû siç e ka pësua nânâ âsht edhe festivali ën Pozheg, Sllavonija,e shûm tjera festivale.Pankretiq i tribûn Croacijet deputat n’Sabor t’Croacis ka kûvêt siç  e ka pësua nânâ e jo shkolla e e ka knaq tan Croacin me dijalektin e tije e nûk ja ka prua kurrkush.I lingvist prej Zagorjet don me shkrua gramatikën për at dijalekt për mos me tret bukurin e Zagorjes.Belda kini tije për shkrimtarin Krlezha çi mat mir e matshitun nuk e kapa Ballkani e mashum se gjysën e librët i ka shkrua n’at dijalekt siç e ka pësua  nânâ, dijaktin”KAJ”.Veç jekaq deshta me kallzua se çka bân Croacija për mei ruojt dijalektat e veta.Dr.prof.Franz Jozef Shtraus kryetari i Bayernit ka pajt fjalim n’parllamentin e Gjermanis katunarçe siç e ka pësua nânâ e ka pështua gjall.Jekta shêmulla kallzojn se si e pan bota kullturën,dijalektin e identitetin. Tash i shêmûll çka bân Malsija për me “ruojt” kuvêtin e vet.Çohet Nik Gjeti e shkrua i libër si Autobiografi çka ka hjek, pa faj, ën kohën e Jugosllavit.Nik Gjetin  kâmpa nafak me njoft te Lulash Çûni kur e lutshim Zojên e Grudës, i Trijeshjân çi ite lezet me digjua se si e kuvëte dijalektin e Trijeshit.Çohen profesora, e nuk dij çka jân tân ata çi e kan përgadit at libër për shtyp e ja përkthejnë dijalektin e Trijeshit e shtypin librin letrsisht.Tân lezetin çi e kishim pa, na lenxuosat, mei lenxua fjalët e  kûvêtin e Nik Gjetit, jâj katunarit, nêkan hup jâta profesora.Kur nuk mudni, zotni profesora, me përdorua për dit e kur doni me harrua gjûhën e Malsorit lênije ater katunarin me shkrua librin siç e ka pësua Nânâ, se belda kameu kënaq dikur dikush pas i qin vjetvet(ni e ka Malsija arhivin per me ruojt librat çi po shkruhen sot) e kame dijt se si kanpa kûvêt dikur Malsorët.Âsht gjynaf  se nuk e lêni as katûnarin me kuvêt gjûhen e nânës sot, e nesër belda nuk kem me mujt me hi ën zyre t’komûnës pa përkthgyes.Pou dëves Motra e vëllazên kush ka interese mena tret gjûha e me harrua për gjithmon.Ju,profesorat,kini kû me përdorua letërsishten e hiqniji gishtat prej Follklorit e lênije Malsorin det knoj,luoj e dete kuvês Malsorçen.Lênije katunarin det shkruoj libra siç e ka pësua nânâ e ju ni doni me fitua t’holla shkruoni librat e veta letërsisht e mos e plaçkitni Malsorin çi kime dasht meja lân generacionit çi kame arrdh, diçka origjinel, kur nuk doni ju çi ini t’paguom për me ruojt kullturên e komit s’yn.Jekaq për dijalektin e Malsis tash pom illnon,pom marron, diçka tjetër.Kâm çil internetin WWW.seher-tuzi. e kâm lexua “istorin” e Tuzit çi e kishin shkrua e jâm merua  edhe m’ka shtrgua diçka n’parmza e e dves vetin a mûj sot dikush me shkrua ashtû për Tus e Malsi?Jekjo adres shkrua si mos mekên Tuzi ën Malsi por i bjen dikuj tjetër.Si mujn ata njerzë me shkrua se ka dasht dikush me përkrahua Malsin Shqipnis Madhe e mir e dijn se jâjo âsht parolla e shkijevet e edijn se malsija âsht 99% Malsor, Shqiptar e deri me1878 âkên Shqipnija me kufî deri n’Cem.Jatyne nijrzëve kimeu dasht me dijt kur shkruojn istorin e jâj vêtit edhe kur shkruojn se “fashistat” e Malsis kan vra do komunista Tuzjân ater atynet u duhet me dijt se edhe komunistat me’45 kan dal n’për Malsi pas luftet e kan vra 15 trima e dërshe tynet âkên edhe baba ëm Gjek Çûni.Kur shkruojn se do Malsor jan kên “fashista”ater a dijnë çka jan ken dikur jâta Malsor jâta Malazes  çi i kan dimua Turkut  edhe kan mârr tjetër êmên e tjetër fe,çfar êmnit duhet jâtynet meu dhan?Duhet masparit me pëshî para deret s’vet ater me kritikua kojshin. Istorija duhet me kên e sakt e plot e jo me bush me rrena siç âkên e bushun gati 50 vjet.Nuk dij kush rrin pas asaj adres por âsht gjynaf me shkrua ashtû se nuk e gjeta Gjokën e Tom Prëlës prej Grope Zagunit çi ka met tye luftua kûdra ushtrijes Gjermanit  çi e pamêt hatrin e tij, kur e kem rëmûa ën Kodër t’Vulët, si sot, edhe âsht i shkruom n’librin e trimave partizânêt t’Malit Zi.Për autorin e jeksaj “istoris”  edhe Gjok Toma âkên fashist,kujton se edhe Zef Miliqi,Gjek Çunni, patër Zefi e t’tân jâta çi i kan vra partizânt jân ken fashista.  Kush jân ken ata parizânâ çi shkruhen n’at adres nuk dij se ni kan shkrua për partizânâ Malsijet ater ite dasht edhe Gjokën me përmêt,e pas shkrimit çi e kâm lenxua ka gjasa Tuzi âsht i tynet e nuk âsht pies Malsijet.Nuk dij a ka kûdrashtua kush për kët “istori” por mûa si njerin e vogël m’ka prek forte thell siç m’ka prek kur ka tha i shkja,Zeqân ën emisionin “mozaiku” se Matagushi âsht ën Zet e gazetari nûk jâ kudrashtua. Kuj kan meja përpjek katûnin e ri ktej Cemit çi âsht kreh rishto n’tok t’Malsis,e përse nuk e kan kreh atej Cemit për shêmull ën Zet se i qin metra atej a ktej ata njerz e kishin pa barabar,por Zeta nuk e ekite lân meu kreh katuni atej Cemit e mapar kite kris pushka e Malsija e lêjon  me bërzan, Dhen e Zi, Shipshanikûn e gjithçka i duhet kuj muj me mârr ën Malsi. Çka  kishin me thân Palok Gjoka e Halil Haka mekên meu çua e me pa at katun ktej Cemit,Dhen e Zi e Shipshanikûn çi kagëjasa nuk jân ma t’Malsis.Tash kur tije njeri jekso horrllêqesh ater e bâjn edhe ma fort me dasht Malsin.Nûk jâm çudit se ajo“istori”âsht e shkruome shkijenisht,e kush âsht autori nuk dij.Gjithçka mudni me shkrua por Tuzin nuk guxoni me da prej Malsijet                            
Per mua Malsija âsht ,Shejtnija, Atdheu ëm e ajo âsht Gjeverija ëme, jâshtû siç âsht kên kur e kam lëshua, me gjûh, me bidate, me urtija, me ner, me  burrni e mikpritje edhe kënaqej çi e kâm ruojt jâshtû siç âkên dikur.Tri gjeverija kâmpa por veç i Atdhe kâm e metâ nuk trektohet se nuk ka vêt çi munet  me trnua me vêtin e vet.Me vêt kû ke le ,me vêt kû je rrit, me vêt kû e ke bâ t'parên gjurm e me vêt ku e ke fol t' parên fjal çi e ke thirr Nânën,nuk trnohet me kurrgjâ me ksaj tok.Nûk trnohet Gjûha e Nânes,nûk trnohet feja e Nânes e nûk trnohet as fisi Babës,se ni don me ruojt identitetin e vet, identitetin e komit ater t'tânâ jekto Shêjtnija duhet mei ruojt si syt e ballit.Ni e trnosh gjûhen nuk je ma i Nânës,ni e trnosh fen e  fisin nûk je mâ i Babës e ni e trnosh komin nuk je ma pjestari i komit s'vet.Belda kan me kên njerz çi nûk kan meda mem mârrvesh,se vet nuk jâm nacionalist,se kush nûk e neron t’vetit av nûk muj me nerua as t’huojit, por dua meva çkjarua jekta vërtetime:Per shêmull vet këthehej ni tjeter fe ,e qes gjûhen e Nânës(Mâlsorçen) ën harrim, e shtyj ën ân e nuk e perdoroj.Vet jâm Vulaj, e trnoj fisin ën Vuljević ater edhe shkoj e bâhej Kroat pas gati pêsdhet vjet.Pash besen e Zotit motra e vllazën a pom kallzoni se kush kisha mekên vet? Mekên se i bâj t'tâna ato horlleqe,kush kisha mekên përmrêna e kush kisha me kên përjashta?Shum t'neruoshime motra e vllazên permrêna kisha me kên ipa shpirt e pa zêmër e përjashta kisha me kên me faqe t'zez e i pa êrz.Jâshtu kisha me pa vetin vet, i tradhtar i Nânës, i Babës e i Komit. Faleminer prej Zotit, kâm ruojt fen,kâm ruojt gjûhen ,kâm ruojt fisin edhe jâm hala Shqiptar me gjithse kam trnua tri gjeverija, pos gjûhen e Nânës i kâm pësua edhe dy tjera çi kuves gramatisht,Croatisht e Gjermânisht çi edhe nato gjûha shkruoj poezin,edhe Frângjishten çi ëm ka met pak prej shkollet.Mos kujtoni se âsht jekta luvdim,prite Zot,por dua meu kallzua se si muj njeri mei ruojt traditat e identitetin e Komit s'vet edhe me kên qytetar i mir e me nerua komin e gurbetit.Nûk ka nacion ën Gjermani çi nûk kâmpa jalldasha prej tynet:Gjermân,Talijân Shëkije,Turq me t’tân kâm shkua mir e nûk ja lêjoj kurrkuj memi përpjek do horrllêqe çi nûk ëm kapen,memi përpjek do gjâna çi nuk i kâm përdorua se ma demokrat e ma liberall se Dod Gjekën nuk kini me gjet.30 vjet kâm pûnûa ni demokrati ci âsht mae mira n’Europ
Nuk kisha me pa qef  mem marr vesh dikush keq  e maspaktit jeky njeri çi poja permës êmnin e pe mârr për shêmûll se ëm ka arrdh libri i tij en dor.Librit i thon “Malisorski ustanak 1911” e skrimtari âsht  Đorđe Nikprelević.Vet e dij  edhe kâmpa tije per  Gjergjin Nikprêlaj,e dij se âsht prej Trijeshit por jeky njeri  pom duket si jâri çi  i pan thân  Branko Prelević e â kên  mësuosi  em ën Boka t’Kotorrit edhe,thote se âsht Shkja,  jekhâ ën Zagreb âsht i gazetare çi i thon  Prelvukić,ater i kâm përkthye n’Malsorçe e kan dal jekshtû: Nikprêlaj,  Prêlaj e Prêlvukaj. Gjithkush çi e nje Malin e Zi e din se êmni Prêl nûk ka çka me lyp ën fise t’Malaziut,as te dikush tjetër se âsht çkjart êmen Malsorit e gjithkush e ba âsht Malsor.Tash nuk dij përse ,Đorđe Nikprelević megjithse e ka shkrua librin shkijenisht, i duhet  me thirr vetin si shkja. Prap seprap nuk çuditej  se pas biografijet çi e lexova  e pas emisionit Malsija e Mali Zi en TVCG para referendumit, kisha me thân se nuk âsht kên kurr Malsor.Kisha meda me dvet jo veç Đorđen,por t’tan Malsor çi duon mekên dikush tjetër,përse e bâjn ata ?.A e bâjn prej trypnimit,prej mêdes madhe ose veç me bajt mâsken para vetit?.Ater edhe diçka kisha me dasht me i dvet:Kur çohen  ën nâtet e këqyren ën pasqyr a dijn se kush jân ën tjeter ân pasqyret, ose kush jân para pasqyret se e besoj se ata njerz nuk dijn kush jân as çka jân.Ni gaboj ëm falni motra e vllazën Malsor, edhe ëm falni ju çi u shkon kritika, por ni mos gaboj duhet meu çua t’tân çi e kan poshtnua fisin,Komin,fen e Malsin e me lyp t’falun prej fisit,Komit fejet e Malsijet e me shkua en komun t’Tuzit e mej përkthye tân dokumentat  ën fise Malsorit me hjek at VIĆ prej fiset çi e ka fallsikua dikush ,s’di për ç’far interesit, se trysh nuk mujn meu permirsua ato gabime çi jân bâ ën kohen e komunizmit. Edhe diçka tjeter kisha me dasht mej  LUT t’tân jâta çi kan me kên ën zyre t’komunës Tuzit,me i përmirsua tânâ dokumentat çi jân FALLSIFIKAT ën MALSI. I her e përgjithmon me prû Malsin ën rregull,kush don me kën shkja, detijet shkja e kush don me kën Malsor detijet Malsor e me vû piken mê i. Ni i shkrua ën librin e s’lemit Vulaj e letra e njoftimit âsht Vuljević ater letra e njoftimit asht fallsikat e kur fallsifikon dikush dokumentat i duhet me shkua ën haps,jo veç filâni çi e ba êmnin e huoj por masparit zyrtari çi jaka fallsikua êmnin e fisin.Motra e vëllazën,  jâshtû tret identiteti i Malsorit kadal-kadal e kurrkush nuk e she at rrezik.
Dymdhet vjet a kên kufini i drym për Malsi çi nuk kam mujt mej vizitua ropt e besa nuk â kën
kollajt me pajt aq gjat por faleminer prej Zotit i kâm pas ën Gjermani dy Mushketira ,Gjelosh
Dakun e Pjetër Dedën e ma trnoshin i grim Malsin me gjûh.Përse i shkrova jekto fjal?Shum t'neruoshimit vllazën e motra ,deshta meva paraqit se sa muj meu trnua i popull per pesëmdhet vjet.Nuk po kuvës për fëmi çi jân le e bâ djelmoça,nuk po kuvës për  djelmoça çi jân rrit e bâ burra ose për burra çi jân bâ pleq, por e kâm vû re se âsht   kuvêti i tryshëm ,mënyrat e tryshme.Kurr nûk kâm pa, para luftet,aq popull ën pazar t'Tuzit n'për mejhânâ,pa pûn, aq shum tomobila ni vêt ,e aq pak puntor tye punua, e  aq pak bakti: berre,dhi,lop,thi e pula.Kurr nuk kâm pa aq pak rrush e fiq ën mal, kollomoq e grun kurrkush nuk pijell ma. N'për bashtina     e kopshtije muç me pa veç ka bî e rritet krisja se nuk ka kush me i mîh as nûk ka baktin mei kullot e nuk kan gê se kush kime kên n’për mejhâna mekên me ju dasht me pûnua tokën.Nûk mûni me marrvesh at popull si u levrdiset financijell ma fort me çart t’holla n’për mejhâna e n’benzin se me pûnua tokën e me pa diçka prej saj e me këqyr at mrrekulli kur jân kên prîjat plot me rrush e fiq,bashtinat me grûn e kollomoq.O,Malsi,o vllazën e motra po a mujn pêsëmdhet vjet me trrnua aq fort ,çi nuk kan mujt me trnua qysh se t'pa mêt vet e deri me
1990.Për gjithçka kam dëvet thoshin se nuk levërdiset me punua t'tânâ jekto pun çi i kam përmet.I grua(,se ajo nuk âsht nân e mir)ëm ka thân se djalit s'aj nuk i levërdiset me punua për 150 eura deri çi i ka kush mei çua dollar prej Ameriket.Ata nuk âsht pûna e 150 por aty asht socijalla,aty âsht penzioni e aty âsht edukimi i rinis çi duhet me kujdesua për vetin e për familen e vet.Kur nuk i levrdiset me pûnua për 150 eura  si mujn  me rrnua i famile me 70 eura ën muoj me katër rop,ajo âsht i urti çi muj veç Malsori e djali i jeksaj grua çi nuk don me pûnua për i 150 eura .Nuk jân aty veç kater rop,aty âsht si normal makina  ën Malsi çi çart mâshum se i rop,Mobitelli çi bân e han mâshum se gjyshi ose gjyshja çi e kan at grim penzion   Penzionin e ka fitua tye rrugua për gjithcillën dit prej malit e ën Podgoric edhe kur kan dal prej punet kan pijell grun,kollomoq ,vû hudra speca molltare çil hâdiqe me vû ërrllija e i kan mîh e kije ën prânver.Belda finâncijell nuk âsht levërdis por kanpa fiq e rrush,grun e kollmoq kan pajt thi,lop,berre,dhi,kan pajt qet me punua token edhe fitua penzionin e tash po rrnojn  4 rop me at penzion.Tash pe dves rinin e soshme, prej sejit kini me rrnua ju me rop ni i paçi, se pak kush po martohet sot prej jush se nuk mûdni as vetin me pajt e jo gruon me femi. Jatje dikur para luftet i digjosha baben e djalin ka bâshin muhabet  reth makinet e benzinit se djali dote me shkua prej  mâlit e ën Budva t’shtunden  prâmet ën DISKO  e babës nuk ju begenis ajo pun se ite ën penzion e djali nuk punote kurrkun e kur erth  fudi i muhabetit djali e muor makinën e çav për Budva se nuk mujti me zân vet.Çvar huladit ka sot Malsija çi muj jekshtû meja ba  prindes vet e mir e din se kur t’desin,nana, baba,gjyshja e gjyshi nuk kan mepa çka me heger e jo per benzin,makin e per mobitell. Mese kame shkua ater en Budva me kcye si njerzit e eger,ose belda kanme shkua en Amerik me vra jari tjetrin e me ardh ën arkavola. O,Malsi ku i ke prîsat sot?A muj akush en Malsi  mema kallzua i njeri me gisht  çi e ka detyren e mûnsin e mûj  mei prî Malsis ?A ka kush en politik çi e ka detyren meu kujdesua per jeket rini çi po kuves vet?A ka njeri en Malsi çi i duhet me bâ kujdes me çil do vêse punet ën tok t’Malsis,  ktej zharrnicet?Per jato Eura çi e kini lân me godit  jat katud me xhami ktej  Zharrnicet kan mujt me godit fabriken per i qin puntor.Per jata dollar çi jan godit nuk dij sa kisha  e sa xhamija ite godit prap i fabrik  e ite hjek gjysa,ose belda ,mashum  se gjysa e rinis prej rruget e prej mejhânet  çi jân sot plot me  rini t’ Malsis.Nuk asht bukur prej kishet as prej xhamijet meu vrapua se e cilla ân kame godit mâshum e mâ nalt ,kishën ose xhamin e populli asht i unt e nuk ka kû me punua se nuk ka kush mei prî. Per jâaq popull çi ka met ën Malsi jan teper shum kisha e xhamija .Çka kan bâ fritnit e hoxhat,çka kan bâ nânât e babat,çka ka bâ politika e Malsis per me përmirsua jetën e popullit çi âsht për dit e ma fukara e politikânat e fritnit e hoxhat për dit e ma zegjina me xhipa e  me xhipa e luksuz makina?Çka kan bâ bashk deri sot meja përmirsua jetën Malsorit e mos me
                   leshua Malsin?
Çka kan bâ, se gjithmon kempa dikân atje dîkû n’politik t’nâlt çi e kapa detyrên mei dimua popullit,meja përmirsua jetên  për me zân vët Malsorin e mos mej  lëshua Mâlet e Mâlsis?                                                                                                                                  
Çka kan bâ n’at koh,jekta nijerz çi i kam përmët, kur ka çil Mali i Zi zyren(siç kâm tije) për mei deportua Malsort n’për dyrjâ t’barrll e ka fitua gjeverija dollar për hysmet çi i ka  bâ Malsorit?Intelekti e politoka e Malsis kan prâjt e kan këqyr kapo dënohet Malsija për dit e ma shum e sot poi  rrahin parmzat se jan bâ Shqiptar tëmlleqe e mëdemlleq se i kan krîjua partijat e veta e kan hî n’për parllamenta e radiotevziona e n’për zyre gjeverijet .Letërn e njoftimit t’partis komunistit e ruojn diku t’pëshehun se kush e din , belda kameu vijejt prap dikur.Shum t’neruoshimit vëllazën e motra,fritnit e hoxhat po fërrkojn mjekrrën, se jâta çi nuk ka “mujt kurrkush” mei zân vêt jâty ku kan le e kû jân rrit po jau këpusin fëmivet kapshatên e gojës e poi çojn dollarët për me mujt fritnit e hoxhat me ble makina e me rrnua si eshket ën dhjâm(si zotni)  e strkaten kush po godit mashûm kisha a xhamija.Shûm t’neruoshimit motra e vëllazën kû âsht populli çi kame ju dasht me pajt politiken,kishën e xhamin,kush ka mei pajt tân ata? 
Mekên vet gazetar e me mujt me dvet Dinoshen,Camajët Lulgjurajët jârin e tjetrin e mos mej nje tash t’tân se nuk leverdiset ,belda,me çart fjal për tan ata çi bâhen me politik,çka kan kan bâ për Malsi e për Malsor qysh se jan hî ën politik e deri sot?Për kâ jân ata  ën  partija e ën parllamentin e Malit Zi?Dinosha âsht ën politik qysh se e pa mêt e kâm tije për tâ e gjithmon â kên atje dikun nâlët. Vet e dij se jan masparit për vetin por detyra e tynet e besa çi e kan dhân kur kan hî en parllamentin e popullit i lidh mei pa  kujdes jâta çi e kan xgijell,  me  punua
 edhe per popull t’vet diçka,me qarua edhe populli diçka se për jâta çi i ka xgijel, bash jâta,e 
 bash jâta,për meva pa hajrin.Âsht çudi e madhe çi kurr i metër leth as beton nuk âsht punua ktej Cemit qysh met ’45 e deri sot për me godit i fabrik e mos meju dasht Malsorit,ka dikuj edhe 15 killometra,me rrugua deri en pun  për dit e politikant e Malsis jan ken t’paguom mir për mei pas  jâto detyra ën kujdes.Ëm falni motra e vllazënse, e shkrova, kurr i lopat beton nuk âsht qit ën dhe ktej Cemit se gabova e kanpa godit i soj fabriket për tekstill,si kâm tije,por sot e sho se përdorohet si WC për pazar(pijac) t’Tuzit.Kur e kan ëlshua e âsht dry fabrika ka mujt komûna e Tuzit me godit për diçka tjetër,për shêmull si shpi kullturet kû ishin bashkua shoqatat kullturolle t’Malsis deri çi t‘gjêjn diçka tjetër.Nuk kâm tije as nuk dij a ka Tuzi shpin e kullturës por deshta meu kallzua se ite dasht prîher se tash kan meu dasht shum eura me rregullua kur âsht e çkatrruome.Kadit kapa thân Gjelosh Daku kur kuvêtshim ën Gjermani(se jem kên atje bashk)âsht barrej  mos me pas shpin e kullturës Malsija  e me pa populli ku mu bashkua se mamir kime kên aty meu bashkua rinija se n’për mejhâna por zaher nuk ka le hala Malsori çi kime pa kujdesin për kulltur t’Malsis .Kisha me pa shum e shum  me shkrua  për temën e kujdesit çi kime da me bâ  sot politika e Malsis me gjith intelektin e sotshêm çi e ka Malsija,por ka gjasa,siç thot populli,kot e ke mei thân t’shurrdhëtit natja e mir se jektynet
me shkolla e politik t’naltë  kagjasa nuk leverdiset me çart fjal e letër kot se shihet                                         
ktej Cemit çka asht punua qysh me ’45-tën e deri sot. Intelekti i Malsis,me hoxha e me fritën,po kujdesojn me godit sama shûm shkolla kisha e xhamîja e meu  hap npër zyre gjeverijet,Radio e Televizion.Për shêmûll âsht i emision çi i thon “mozaiku”çi tash e kan shkurtua e nuk âsht ma 60 dekika por 40 e veç iher n’jav e napin. Kosovës e Maqedonis ja falin gati dhetdekika, me gujithse âsht emisioni për Shqiptarët e Malit Zi,  ater çka i met Malsis se kur shkojn iher n’Ulqin ater nuk dijn gazetarët meu këthye ma prej atej.Kâm vû re se jân t’tân gazetart aty me gjithse e kan shkurtua emisionin25%,edhe hjek muzikën prej emisionit ater çka na duhet Nikoll Buçi aty kur s’ka muzik,përse nuk jân hjek edhe 25% gazetar, kû âsht ken ministri i pakicavet kur e ka lân TVCG me shkurtua emisionin, kû jân kên kryetari i komunës e i parllamentit Tuzit e kû jân kên deputatat e Shqiptarvet çi jân ën parrllamentin e Malit Zi. A i ka dëvet kush për at pûn ose a kan kudrashtua?Vet kâm konstatua se  ka shûm nepotizëm n’at emision se jân tre gazetar me fise Gjokaj, dy Camaj e tre Rajçeviq,ater e dves  vetin a nuk ka ën Malsi tjetërkush çi kime mûjt me bâ at pun ose âsht emisioni privat për jâto tri famile.Tân intelekti i Malsis âsht  përhap n’për partija e n’për zyre e parllamentin e Malit Zi e mos me kûvêt për Komûnën e Tuzit,se atje po thon jân bush tana zyret si te “mozaiku”për krye kumaret,mikut, pobratimite,partijêt, kush e din si ka hî kush atje.Tash po shihet përse e për kâ na duhet komuna e Tuzit Çka me bâ me popull pou dves vet motra e vëllazën? Apoi çoni për Amerik a çka po bâni meta?Jo motra e vëllazën jekshtû nuk sûnohet e kujdesohet për popull se edhe pak koh nuk kini mepa për kan me kujdesua,nuk kameu dasht gjâ Komûna pa popull e jâshtû ja bâni qefin jâtynet çi nuk vakan dhân Komûnën deri tash.Kû kini mei mârr t’hollat për rroga kur nuk punon populli?Për kisha e xhamija belda âsht mamir çi shkojn n’Amerik se atynet u vin dollarët prej atej por kush kame bush shkollën e Tuzit me pa profesorat kâ me pësua .Mos t’ishin angazhua me inicijativa t’veta Rroku i Kol-Ded Stanit,Nreka i Zef Kolës Gojçaj e Prëk Nuo Ujka Vulaj(jâta çi i njoh i kam permet e detëm falin ata tijert çi nuk i  përmêta)politika as intelekti i Malsis, nuk i kite prû Malsis ktej Cemit kurrgjâ se ata i kqyrin veç interesat e veta.Nuk muni me kuptua at pun kurrqysh çi nuk i dvet kurrkush për kân e përse rrin jâta nijerz nato karrîka e i marrin rrogat për mei dimua popullit çi gati nuk kan çka me hâgër e nuk çajn krye për at pun.Tân elita e Malsis âsht plot me vetin e nuk u duhet kurrkush,veç kur jân votimet.Vet e këqyri emisionin, kur e zâ gât se kurrkush nuk e din se ën ç’koh kan me prû ”mozaikun”.Para tri jav e kan prû t’shtûden ën 17h,ater para dy jav ën 18 ,para i jav ën 14  e met 27 pas Kështellêt ën 18,45. Hala qysh se e këqyri e  bjen TVCG për krye satelitit nuk e kâm tije as i gazetar se e ka dëvet  dikân prej  politiket,Mâlazes ose Malsor,përse nuk pûnohet kurr e kurrgjâ këtej Cemit mepa Malsori kû me punua e mos meu dasht t’tânvet me lyp pûn dikû  tjetër.Kur ka dal i gazetar ën Tus e me dvet jâta djelmoça e jâto varza çi bashkohen n’për mejhâna  përse nuk jân ën pûn?Kur ka dal i gazetar ën mâl mei dvet ata nijerz çi rrnojn atje sipër a kan uj e a kan buk?Kurr nuk e kâm pa as tije i gazetar se dvet për jâto pûn as ën mal as ën fush,ata shëkojn prej zyret e ën zyre e kënaqen tye kuvêt me ministrin e pakicavet e me deputatat për drejtat e Shqiptarit ën Malin e Zi. Me mujt me dvet ministrin Nimani:”Çëfar drejtash tjera i duhen Malsorit ni mos ka pûn çi kime mujt me fitua do Eura  mei ushqimua ropët e vet.” A kin me mujt,ministri,deputatat e gazetart me rrah me bajrak kuq e Zi me BARK t’ÛNT. Malsori don Buk e Uj  ater t’tâna drejtat tjera kan me arrdh prej vetit e nuk kame kên stir mei fitua. Katër Luma jan nato rrethina tona edhe Liqeni i Shkodërs e fusha e Malsis rrethTuzit(mos me kuvët për Male) nuk kapa uj deri tash von.Do banor t’mâlit vetun e  kan qit ujt prej Cemit e ën Këshev e gjeverija nuk muj, se nuk ka kush me lyp, nuk ka kush me organizua, nuk ka kush me i ra me grusht tavlinës e me thân ose jekshtû ose nuk ban trysh.Vulajët jân pa uj e n’vêt se me qit ujt prej Cemit siç e ka qit i biri Mûjametit ën Haxhaj atynet u vin Dollarët prej Ameriket me godit kishën buz vorret për katër shpi.Jekso idejet muj mei ra veç Malsorit dërmêt Ministrat e pakicavet po trnohen i pari çi â kên ministër tash âsht kryetari i komunës Ulqinit e kryetari i komunës ka shkua e u bâ ministër për pakica( t’lumt na per ta) e pas katër vjetvet kan meu trnua prap e Malsija edhe Shqiptart e Malit Zi për dit e ma fukara.Vet kisha me mujt me bâ be en Kish, e pa trâb se kisha me gabua,tite ken letrika e tite dal ujt ën Male  t’Malsis me koh, pak Malsor e kishin ëlshua Malsin e kush e ka fajin çëmonije ju vllazen e motra,se nuk mujm meja lan fajin per t’tana horrlleqe Shkijevet.E kam këqyr t’shtûnden (17-3-07  -”Mozaikun” emisionin n’gjûhen Shqipe kur ka kûvêt politika e “madhe”e Malsis:Dinosha e Sinishtaj e prej Ulqinit â ken ex kryetari i Ulqinit e tash ministri për pakica  Nimani ,çi e ka trnua vêtin me kryetarin eUlqinit t’sotshim e po luhen me Shqiptar si maca me mî e kurrgjâ nuk trnohet per me pa na mâ mir.Nimani kûvêt si mos mepa hâgêr buk tash dy muoj, kurrgjâ nuk ka thân por kagjasa gazetart e “Mozaikut”kënaqen tye kuvet me tâ, Dinosha kuvêt si “mashingever” e Gjermanit e prap nuk na kallzov kurrgjâ çinuk kem tije qysh se âsht en politik,e  Vaseli nuk din  kuj duhet meja pajt krahin e ën cillên karrik me têj se as av nuk e ka gjet ujt e zet,se ujt e zet â’kên kaher para nesh e  jâso kuvête potijejm per dit e duhet i her meja nis diçka me punua eme çil pun ktej Cemit  mepa Malsori edhe këtej Cemit punën e vet e me pagua porezin komunës Tuzite jo Podgorics.Sot âsht natori ’08 e çka kan realizua prej atij muhabetit?Vet po thom kurrgjâ, veç Urên e Dinoshës çi nuk mûç meju afrua as prej Podgoricet as prej Dinoshet se rruga âsht plot me gropa.Tash ka Dinosha prej DINOSHET dy URA, për gomar me drû, kur ûlen pazar, urën e vjetër e urën e re për vetura(makina)mos meu bâ gjeder Gomarvet.
Kâm tije se po kûvêsin çi Malsija nuk muj me pajt Komûnën e vet e kurrkush nuk po dvet përse nuk muj  Malsija me pajt vetin. Sot pou dves vet,motra e vëllazën kush e ka fajin?  Nuk kisha  medasht me harrua i moment prej Parllamentit çi e këqyra t’prêten me 30-3-07 kur ka kuvêt Barrlli e u çua Shkreli meju kundrashtua ,Vaseli lypi lêje me kuvêt por nuk e la kryetari i Parllamentit e ka gjasa deshti edhe Vaseli me kuvêt kudra Barrllit per pun t’jâj dokumentit çi e ka nanshkrua Vaseli Sinishtaj,me lêje t’Dinoshës ,për tan Shqiptart e Malit Zi e Barrlli nuk e prênon at dokument.Katër Shqiptar e katër partija Shqiptare çi jan ën Parllamentin e Malit Zi nuk mujn me gjet i koncenzus e me punua bashk për t’mirat e Malsis. Ekâm lenxua kaher ën Kohen Javore për krye internetit(kohajavore.cg.yu) se jân ken Sinishtaj e Gegaj ën vizit te parija e Shqipnis por nuk shkruote shum çka kan bâ atje e a jân kên si para Malsijet a para Malit Zi.Sa e mora vesh vet, ata jân shkua veç meu pa me politik t’mâdhe e meu këthye me pûn t’vogël.Ni jân shkua te Nânâ e Madhe veç meu slikat me bukurin e parllamentit ater âsht gjynâf për ato Eura çi i kan harxhua. Jâshtû â kên,jâshtû âsht e ka gëjasa jâshtû kame kên se nuk ka kush mei prî Malsis. Nuk ka pêm,nuk ka perime as nuk ka drith çi nuk kime perparua n’tokên e Malsis,por nuk ka kush me organizua Malsin. Kime dasht meu përpjek me Evropën e verit,kuj i duhen produktat e jugut,me zân qytete-pobratima,qytete për bashkpunim me gjet i qytet çi kime pa interese për bashkpûnim me komûn t’Tuzit.Belda kite meu gjet i fabrik konzervash, për speca,mollatare kastraveca e t’tâna perime çi regjen, për shêmûll ën Gjermani,e ka interese me pûnua gjâ n’tok t’Malsis se veri âsht ûntë për jekso Eko produkta.Kurrkush nuk kame arrdh e met lut me pare t’veta.Âsht i anegdot jekhâ çi thot:” Nuk shkon kodra te Mûji ,por i duhet Mûjit me shkua te kodra.Edhe jâ thot: Dimoji vetit ater kame t’dimua edhe Zoti.” Merrnije kismetin e Malsis ën duor t’veta.                                                                                                                                   
Per jâta,vllazen e motra,e kam i idee çi pova lâ amanet ,formonije i Shoqat e, hiqniju partijêt,se partijat e kan çëkatrrua gjithmon Malsin siç kan bâ edhe sot . Kurr nuk kisha besua se kime mujt Malsori me hî n’parti t’Bullatoviqit çi kan dasht me nime t’Millosheviqit menê bâ si met ’45 por belda edhe mâ zi.Kurr nuk kisha me besua,mir se ka Malsor n’SNP,por me bâ koalicionin n’Komûn TUZIT  me SNP ata  âsht skandall pa kûfi e nuk muni me kuptua at dëshir çi e ka Malsori veç mekên kryetari i Komunës.Nûk kisha me formua parti se ajo tîgllon si partija e dikurshme por  kisha meja dhan êmnin:” ZÂNI i MALSIS” çi kite me blijell t’tan Addhetar,intelektin e Malsis,puntorin ,rinin e t’gjith jâta çi kishin medasht me punua për t’mirat e Malsis kûdo çi jan mê ksaj tok e meu tije zâni i Malsis se both ka heshtua Malsija qysh me t’45-tën e deri sot.Shum t’neruoshimit vëllazën e motra,vet e kâm mênimin ose plânin,si t’doni, kaher si kite me dal masmirit.Katër bajraqe ka Malsija e kur t’vin koha e votimevet ose xgijelljet për Komûn t’Malsis ater gjithicilli bajrak kite mei pas bijët e vetme,njësi,formacioni ose si mei thân,për mei xgijell këshillat e vet çi kin me hi n’parllamentin e Komûnës Malsis.Për pas fisit dihet se kush âsht e prej ka âsht,e megjithse âsht banor Tuzit, për shêmûll, i Gojçaj i bjen me votua për këshilla Hotit e Ivezaj për Grud, Nikprëlaj për Trijash e Ulajët për Koj t’Kuçit.Përmrêna “Zânit s’Malsis”   kishin me kên si katër partija  mekên tâna bajraqe t’prezentuome n’parllamentin e Malsis.Jâshtû kishin me luftua demokratisht gjithicilli këshilltar për vêtin e vet, për formacionin e vet e për bajrakun e vet.Veç jâshtû, pova nâp besën,muj Malsija me përparua,se partijat,Malsin, veç e çkatrrojn.                                                                                                                                                      
Nikolla Kapa tha për Malot Gjekën e Trijeshit:”Çov Malsi ty t’shitoft zâna veshu shpata e jatagâna”.Sot duhet e munet meu vesh me demokrati ën parllament, ën Komun ni e kem ,por ka gëjasa nuk e duom,ose nuk ka kush mena prî siç nakan prî dikur Bajraktart e Maleve Malsis e pleqnija e urt, me gjithse nuk kan pas shkolla t’nalta siç kan sot “prîsat” tan. Çka kem na sot prej tynet çëmonije vet, motra  e vëllazën?Malsija âsht hala fjetûn,por m’kan gëzua dy artiklla n’Internet çi po vin prej Malsijet edhe ata âsht shêj e mir për Malsi
E kâm lenxua n’internet i artikël si pe thrret i njeri Dinoshën çi duhet me pûnua diçka edhe për Malsi e jo veç për Gjukanoviqin.Dinoshës ite dasht(po thom vet) meu prî demostrântët n’për Tus para referendumit e jo me kritikua se nuk asht ken xgijedh koha e mir për me demonstratua pau marua referundumi i gjeveris.Kush e merrvesh dipllomcin mir gjithmon kur âsht gusht dikush ,siç â kên Mali i Zi për meu çëlirua prej Sërbijet, ater duhet meja kallzua grushtin e për jâta, pom thot mênja,demostracioni â kên me koh .Dinosha ,e jo veç Dinosha,nuk e njohin dipllomacin se kaher ja kite pa hajrin Malsija Dinoshës,Pashko Markut e Mark Gjoles çi gjithmon kan kqyr interesat e veta e t’Malit Zi. 
Ater prap çohet edhe kryetari i Komûnës Tuzit Nikolla Camaj e i kûdrashtohet Dinoshës pas jâj intervjuit çi e gjeta n’portabëllin Malsis(WWW.malsija.org)  e tash pe sho se si jan tân isoj(barabar),Dinosha japan krahin DPS-it e Nikollës i dimon SNP-u  se pa nime t’Kolës nuk kime kên kryetari i parllamentit, as Çûnmulja kryetari i komûnës Tuzit e tash çëmonie ju t’neruoshimit motra e vëllazën kush e ka faqen ma t’barrll,se as jâri as tjetri nuk mûjn me kên aty kû jân pa nime DPS-it ose SNP-it.Nûk e dij se çfar partija jan sot ën Malsi çfar partijet ka kryetari i Komûnës Tuzit Çunmulaj,ç’parti ka kryetari i parllamentit,ç’parti ka Sinishtaj e fundi sa partija ka Malsija krejt e sa jân ën parllamentin e Komûnes Tuzit?                                                       
                          Tash shum t’neruoshimit vllazën e motra dyatri fjal për pûn t’Kosovës si e përdoroj pak politikën pe sho se t’tân jân t’knaqun për Kosov çi e ka fitua gjeverin.As vet nuk kâm kurrgja kûdra gjeverijet por kur u çëkatrrua Jugosllavi âkên dal i komentar ni gazet Gjermanit “Welt Spiegl” se  ka arrdh shânsa e Shqiptarit kur çpërdahet Jugosllavi meu bâ tân Shqiptarët prap bashk .Prap ite dasht me thirr konferencen ën Berrlin e me përmirsua horrllêkun e atershëm,jâshtû, ”Welt Spigl”.Jâm çudit ater e sot për se nuk âsht bërgjegj kurr i Shqiptar as prej nânes mâdhe, as prej Kosovet as Maqedonijet as prej Malsijet për me bâ i konferenc çi kishin mârr pijes t’tân Shqiptari çi âsht përhapun n’për gjeverija t’Ballkanit e me prû dekllaratën për konferecin dërkomtar,siç â kên konferenci i Dejtonit për me ç’përda Jugosllavin, e kjo kime kên për me përpjek e me bâ bashk Shqipnin.Ite levërdis me sprovua para se me thirr gjeverin e Kosoves. Nuk muni me mârr vesh si mujn me ken dy gjeverija Shqiptare ni vêt e Malsija e Shqiptarët Maqedonis mekên prap përjashta kufinit,por prap se prap nuk çuditej se dikur kaher e kâmpa lenxua i libër çi â kên i shkruom si ditar  prej Prëk Grudet kur u tha Malazezvet gjenerali i Enver Hoxhës Shevqet Peçi kur e dvetën çka po bâjm me Malsor ater gjenerali u tha:”Merrni ata derra me vetin se Shqipnis nuk i duhen gjâ.”Tash prap nêkan bâ jâshtû Shqipnija e Kosova,nâkan lân prap përte kufinit,nakan lân prap vetûn,nakan lân prap me UDSH,ASH,LD,SNP,PDS e tâna partijet çi jân kên deri tash e nuk jau ka pa hajrin Malsija qysh me 45 e deri sot.Xgijedhnje prîsin pa parti e deti prîj Malsis ka beriqeti e detija këthej Malsis vullnetin.edukimin, shpresën e nafakën çi kame mûjt me rrnua si njeri e me besua ën vetin.Nûk po dua matej me shkrua për at pûn se po jâm tepër i illûn e po drua se po gaboj ater mâmir pova lâ ju motra e vëllazën me pleqnua gjeverin e Kosovës se jekjo âkên i prami tren çi â nis për Tirân e Malsija ka met prap n’duor t’Dinoshës UDSH-DPS,t’Lulgjurët SNP,Shkrelit DPS, Sinishtaj ASH e jâshtû matej,se Malsija âsht kên gjithmon vetûn kurr e kurrkush nuk i ka dimua, as Mali i Zi si gruoja e “babës” as Kosova si motra e madhe as Shqipnija si Nânâ e madhe e për jâta  formonije “ZÂNIN e MALSIS” për meu bâ Zot shpijet ën shpi t’vet se jekto partija çi i përmêta nûk kan dijt mei dimua Malsis tash 50 vjet.    
      Dikur e kanpa dëvet Nânën Terezen gazetarët:”Përse pe bâni tân jekta se barabar nuk mudni me pështua shekullin.” Jo, ka thân,e dij se nuk muni me pështua shekullin as jâta çi jân rreth mejet por dikuj i duhet meja nis e mua m’ka dhân Zoti për at pûn.            
        Jâshtû motra e vëllazên edhe vet ,e dij se nuk muni kurrgjâ me bâ kûdra rruget çi e ka mârr intelekti i Malsis se jâm tepër i vogël për at pûn edhe e kâm lëshua kaher Malsin ater kan me thân çka pom lypet mua ajo pûn por dikush duhet me kûvêt hakun se as jekshtû nuk âsht as mir as bukur me këqyr Malsin kapo hup për dit e ma thell me ner me êrz , me kulltur,âsht tye me tret identitetin e për egzistenc nuk duhet aspak me kûvêt se kaher nuk e ka
Gjithçka kâm kritikua deri tash âsht bâ e sakët me progrâmin e vjetës re n’gjûhen Shqipe.Kû e kini pa  e tije se progrâmi për me prit vjetën e re ja nis prejnatet në 17h?Qysh 20h e deri 7h n’natet nûk kan mûjt me gjet i termin për programin tân.A ka dijt redaktori i “mozaikut”se kur kan me dhân programin n’gjûhën Shqipe?A ka dijt ministri për pakica,a ka dijt kryetari i komûnës e kryetari i kuvêndit s’komunës Tuzit se nuk i napin rândsi as i her ën vjet programit n’gjûhën Shqip por e qesin n’margina prejnates se nuk ka vêt me programin e Malazezvet.Edhe i her podua me përmêt mos mem marrvesh dikush gabim nuk e ka fajin Mali i Zi as TVCG por vetun redaktori e ministrija e pakicavet edhe parija e Malsis ni e kem a kûn e ni e kem a pak.Prap se prap kur mênoj i grim vet nuk çuditej aspak.                       
Kapa thân i Kojas n’bashkimin e Tuzit:Rrënoft e përparoft MALSIJA 


3.KUSHTRIMI
   
More Malsi ty t’thaft krahi
Kû e ke sot rînin
Kû e ka vajza djalin 
Kû e ka nusja gjînin

O Malsi kû i ke shkuosat
Pot jesin varzat pau martua
Çka pot duhen ty mësuosat 
Kur s’ka kush n’shkoll me shkua

Pot lëshojn burra edhe gra
Djelëm e varza e puntor
Dazma t’bukura nuk ke ma
Se s’ka kush me vû kunor

Nuk po tihen urat e shpis
Se dikur e kempa i Zot
Nuk po tihet Lahuta e Malsis
Si t’ka arrdh koha sot

O,Malsi kush t’ka mallkua 
S’po bân rrushi s’po bân fiku
Nuk po she’kurrkan tye lëvrua  
Si t’ka arrdhë ashû rreziku 

Nûk tihet çobani tye me kënua
Nûk tihet kâtka për krye krahit
Nuk tihet delmja tye blegrua
S’tihet pushka e gjêtarit

Bari n’mâl âsht tye u tha
Se çobana nûk ke sot
Berre e dhi nûk ke mâ
Se s’ka kush mei kullot

More Malsi çka t’ka gjet
Po t’lëshojn pau këthye ma
E ty komi don met tret              
Pau marua kjo dyrjâ

Nûk po tihet Malsorçja jon 
Kurrkush sot nûk pe flet
Âsht harrua për gjithmon
Identitetin don me tret

E pamêt kur jekên plot 
Burra,gra edhe me fëmi 
Kû e ke huladin sot 
Për se jân that tâna ato shpi

Amerika t’ka helmua 
Tân po shëkojn atje me dek
O Malsi mir t’kan dnua
Veç gur e kodra duon met met



4.   Mekên zog,me fluturua     

Lum për ty i lumi Zot            
si paska arrdh koha sot
Prej vêtit s’vet meu largua 
n’tok t’huoj ater me shkua  
jetën rishto me fîllua.        
Jâshtû besa mua ëm ka gjet    
kaher Malsin e ëlshova vet       
e ën Hrvati ushtar shkova       
T’paren her ater gabova       
nuk u ktheva ma ën Malsi        
umartova Zoti ëm dha fëmi       
bleva tok e bâ na shpi.               
Jetën mir e kâm fîllua               
tye bâ hall tye me punua.               
O,hînî sherri ën robni               
lshuome tok,lshuome shpi   
vllazen gra edhe fëmi             
tan po shkojm ën Gjermani.    
 ilumi Zot  t’kjosha fal 
Çudi âsht çi jâm gjall
Sama lark çi po shkoj 
Për Malsi mashum dërshroj.
Vet Malsin qysh se  ëlshova
Prej marakut kurr s’pushova
Kur mênoj  ën Malsi me shkua
Ëm drillet shtati  si ujt ën Krua
Koven vajza kur e qet
Për me bush bulerën e vet
Ëm drillet shtati si ujte Kronit
Se vet jâm i biri Malsorit         
ën Malsi vet jâm rrit
Sekam pa Malsin kadit
Ëm merr malli me shetit
Për Malsi ëm ka mârr mâlli
Por me shkua s’pom lên halli
Teper lark po jâm me jet
Por prej zêmret sekam tret
Nuk harroj Malsin e vet
Kurrkush mua spom beson 
Zêmra ême sa po ëlgon
Sa po ëlgon për Malsi
Për Malsor e ropët e mi
O,mekên zog e me fluturua
Ën hava vet meu çua
Marakun zêmrës meja shkua
N’maje t’Malsis vet me ra  
tân Malsin priher me pa
Kâm ra ën shtrat me pushua
E ja nisa me âdrrua
U bâna zog e fluturova 
Ën hava vet u çova 
E prej gëzimit ater bërtita
Sa e bukur t’dalka drita
Nâtja e mir more Malsi
Sot ën nâtet t’kam perrî
Kur i paç malet tua
Gjith si fmija vet jam gëzua
Kur ja ble sheqerrin baba
Ose ën prepêhêne merr nânâ 
Mua prej zêmret ëm ra guri 
O,i gëzuom kjeç vet i lumi
N’Koj t’Kuçit vet me fîllua 
Për Male t’Trijeshit me kalua
Për buz Cemit ater meu ûl
Nar ur Tërgajs me pi uj 
Me pi uj e me pushua
Buz mûllinit çi kapa blua  
Kollomoq grûn e helb
Ater meu kap brîs përpjet
Meu kënaq prej mênimit 
Me hâger buk prej nar kakinit
Edhe djathin prej çibriqit
Si dikur brîs Deçiqit
Mei ra Grudës ën tânâ
Meu gëzua çi ëm ka bâ nânâ
Me shkua ën Hot mepa varza                
Ën Traboîn e te Arza
N’per fush gjat mej ra
Ën tânâ logje qef me bâ
Mepa ruba e kapica 
Kur bashkohen t e Krevenica
Me xhubleta e rasha t’holla
Kur bashkohen te Vitoja
Për Zoj t’Grudës ën T    ërgaj
Te Radeqi për Shnjon me dal
Meu flladit me uj Mileshit
Mik me dal për Zoj  Trijeshit
Mua m’duol gjumi e u çova 
Tan jekta e âdrrova 
E nuk jâm zog me fluturua 
S’muni zêmrên vet me gëzua
En Malsi tash me shkua
Se mua kraht s’mi ka dhan Zoti
Jekshtû duhet mem shkua moti
M’shkon  moti muoj për muoj 
Pa me dijt ku âsht toka e huoj
A âsht khâ ën Gjermani 
A âsht atje kû jam me shpi
Ose belda ën Malsi
I huoj khâ e i huoj atje
Ën Malsi kurrkush s’pom nje
Veç pom njohin kushrît e mi
Si jekhâ en Gjermani
A po tijeni burrat e Malsis
Mos harroni ropët e shpis
Ropët e shpis mos i harroni 
Ën tok t’huoj mos i çoni
Ën Malsi sido t’rrnojn 
Ën tok t’huoj mos t’shkojn
Atje s’ka miq as kushrî
Për gjithmon je jabânxhi
Se toka e huoj nuk t’duron 
E toka e vet çëpejt t’harron
Ën tok t’huoj ju çi ini 
Sama mir atje çi e kini
Ju Malsin mos e harroni
Sama çëpesh ën Malsi shkoni
Se kjo jet nuk âsht gjat 
Ën tok t’huoj kem meu plak
Edh belda ën lëgat me hi
Kame kën von s’kem me perî
Me pa rop mepa Malsi


5.Tash po tihet veç qyqja e malit

Dimo Zot dita e ShnaKryqit
Dikur â ken i bukuri
Ball kullotshin brîs Deçiqit
Lop e qe, berre e dhi

Gjîthkû â tije trokja e berrit
Qysh Tërgajet deri ën Plagza
Qysh Mileshit e Kodra t’Derrit 
 kên plot me djelm e varza 

Çobanesha kuq si molla
Opâkët e kuqe çarapt e barrll 
Me xhubleta e rasha t’holla
Për pas barret tye me dal

E çobanat tye meu prî
Kâtka t’vjetra jâ po kton
“Prêl Gjeloshi i burr doji
e “Çka ka Lkuqa çi blegron”

Ën hije t’lisit tye mrizua
Berre e dhi jan bërzije 
Tye i ra fellit tye me kënua
Edhe piskat jan tye u tije

Mei tije piskat â kên lezet 
E prej fellit gjimote mali 
Varzêt zêmra pou pëlset 
Prej Rrase Mâlle këthehej zâni

Tash po tihet veç qyqja e malit
Brîs Deçiqit tye me knua
Felli,piskat e kâtka e djalit 
Për gjithmon jân harrua
                                      



6.Kisha dek fort i gëzuoshim

A ka le edhe i nijeri 
En Malsi çi âsht pêtua,
Jekshtû si vet i mjeri
Çi Malsin e kam ëlshua.

Jo për ërrnes e për hulad,
Jo për shpi e për tok,
Por k’tij shekullit për inâd
Çi naka da copa cop.

Kisha mujt mei dimua
Mashum se prej gurbetit
T’isha plak tye punua 
Për nafak t’ vêti s’vetit

Nuk don gjithmon as Zoti
Mena dhan t’tânvet nafak,
Ën Malsi mena shkua moti
E t’gëzuoshm atje meu plak.

Meu plak tye meu knaq
Me rop t’vet, me shoqni,
Meu ërmua ,me pushua paq
Ën tok t’vet ën MALSI.

Nuk jâm trim çi mem përmêt,
As i urt mekên i njofshim,
Por ën Malsi t’kisha zân vêt
Kisha dek fort i gëzuoshim.

Kisha dek n’krrsh ,n’gur, 
Kite kalua dikush buz vorrit,
E kite vû te kryet i lul,
E kite lag me uj prej Kronit.

E kite lag deri çi t’thahet
Siç po thahet zêmra jon ,
Prej Malsijet kur po dahet
Për kêt  jet e për gjithmon.






     
    



4.  Masakri ën Malsi me t’45  
Me i mi e natqin
Tân Malsija u bush me tim
Katërdhet e pês u bâ vjeti
Ën Malsi u bâ gazepi
U bâ gazepi e pushka krisi
Ën Malsi dekja ja nisi
Lufta kje tye u marua 
Lirija deshti me fîllua
Me fîllua për tân bot
Për Malsi kje besa kot
Mali i Zi ka urrnua 
Sot Malsin duhet me dënua
Bajo Stankun e kan çua
Pushkatimin me fîllua
U çua Baji u çua ushtrija 
E nezi u këthye Malsija. 
Ushtris Baji dha amanet 
Kurrjâ gjall s’guxon me met
Çi te gjêjm te shpija 
Me paj mêt tân Malsija
Mat mir trima duom me xgijell
Mei pushkatua ose mej vijerr
U vrâ qijella pi Malsi
Bajo Stânku ën Tus ka hî
U vrâ qijella e nisi bora
E zez errth për Malsi ora 
Ën Tus Baji jaka nis
Me vra trimat e ,Malsis
Ën Tus dy trima i ka zân
Dy sokola dy Trijeshjan
S’kan vra Husin as vra Sulin
Por Nik Macakaj  Gjo NikLulin
Ën Vuksalekaj kur kan ra
Vasel Mirashin e kan vra
Ater jan kap me dal ën Spî
Kan plaçkit tâna ato shpi
Kurrkân tjetër aty nuk gjetën
Veç plakun luftar Pjetër Zekën
Dikû pas shpijet e kan çua
Si t’pa nijerzit e kan pushkatua
Ën Drûme  lypën Pjetër Smajlin
Edhe trimin Kolec Martin Darin
Nafaka e tynet çi si kan gjet
Nafaka e tynet e Malsis
  Jâshtû â kên,jâshtû âsht e kan hjek
T’dy besa i kin vra
Ater s’kan dijt çka me bâ
Por kan rra’ fmi e kan rra’ gra 
Përllun mej bâ me kallzua
Burrat e babat ka kan shkua
Ater jan kap prej Traboinit
Kol Luk Nicaj trimi i trimit
Ky te shpija kite qillua
E kan lidh edhe munua
Kû jan tijert me kallzua.
Ater u hap tân ushtrija
Me lyp trima n’për shpija
Kol Luk Nicaj e pa ushtrin
Me dy trima ka po vin
T’tre bashk i kan lidh
Ater për Kish kur jan nis
Tân ushtrija ka hî ën Kish
Bajo Stânku i faqe zi
Ën Kish t’Hotit kur ka hî
Ka nis me thye,me çkatrrua 
E ushtris i ka urrnua 
Me jâto sene bushnie thesin
Edhe merrnie patër Zefin
T’tân i lidhën pa pas fajin
Ater Kishës ja shtîn zjarmin
E kan prish shpin e Zotit
E kan la me gjak t’Hotit
Jâshtû rrugash tye i mûnûa
Ën qaf kodës i kan çua
Aty t’katër i kan pushkatua
Jâshtû lidhûn me konopa 
I kan qit ën do gropa
Bajo Stânku kopili i kurvës
Ater pas Hotit i ra Grudës
E ushtris tye mej prî
Kan lyp trima shpi për shpi
Jâshtû ën Vulaj kan perrî
i ushtar pa nevoj 
Vên Gjol Prêçit levore ën goj
Çudi âsht çse kan vra 
Megjithse s’ka bâ zâ
Aty i ran tân katunit 
E kan hî ën shpi t’Gjek Çunit
Nûk kjen trimat ater te shpija
Veç dy gra edhe na fëmija
Age Pjetrja si burrnesh
Edhe Teku si trimnesh
Pshe levoren nar pështjllak
Pa pa trâb, besa, aspak
E nar tavândiku e qet 
K’ta bastarra mos me gjet
Dikush Gjekës i ka çua fjal
Me gajret ën shpi me dal
I tha Gjekës del ën shpi 
Jan bush Vulajt me ushtri
Kush kje, kurr s’kem dij
Vet mênoj dit e nât 
A â ken gât a postefat
Av ka dijt se âsht rrezik
Me at fjal muj me fik
Se s’ka shall me ushtri
Por kênka kên rrisku i tij
Ater Gjeka ka bâ gsjret
Nuk ka dijt çka kame gjet
Nuk e pa mêt luftên fort
Por ato dekika si mekên sot
Nuk e harroj sa tije gjall
Kur e paç ulicës tye dal
Tye me këqyr shkallat e shpis
Tye me këqyr pushkët e ushtris
Deshti mua memu afrua 
Por ushtrija e ka rrethua
Apot dhêp dhâpi mua pom dvet
Nuk e lan ma me kûvet 
Por e kapën dy-tre vet
Pas Kurravicet e kan çua
Jâty besa e kan pushkatua
Jâty qyqet e kan grî
Por hala gjak nuk jan gî
Se pas Vulêt en Këshev kan hî
Bajo Stânku kopili i kurvës 
I ka zan bajraktarët e Grudës
Por nuk mujti e s’pat burrni 
Me derrdh gjak edhe nat shpi
E prej zûçit gati plasi 
Kur i pështov Marti Hasi
Prej Milan Savit ka prû urrnim 
Me nalua at pushkatim
Ën tjetër ân i batalon 
Ën Selisht po nalon 
Po lidhin trima dora-dora
Kjen tre vllazën tre sokola 
T’tre t’bite e Prëk Tomës
Djelëm t’ri si kokrra e mollës
Lucën,Dodën edhe Gjrgjin 
Nuk e pritën t’mjert Shnjergjin
Te Zef Miliqi kur kan hî
U kan dhan me hâger e me pi 
Ja kan gjet kumarën ën shpi
Tân parija kur jân gî
Duon me marr kumarën e tij
Losh Gjoken prej Kushes Hotit
More burra pasha besën e Zotit
Nuk e lëshoj mikun për t’gjall
Ën pushim te vet ka arrdh
Ater parija ën kam â çua
Zef Miliqin s’kan digjua
Por ushtris i ka urrnua
T’tân mei lidh e mej pushkatua
Tash kallzov Zef Miliqi 
Se sa trima jan Selishti
Nuk e lëshov kumarën e vet
Per mikpritje Zefi ka dek 
Ka dek Zefi përnjerzi
Edhe hîni en histori
Siç kan hî edhe t’part e tij
Besa as Trijeshin s’lan rahat
Ën për shpija tân jan hap
E kan zân jât malacakun
Trimi  trimit Kol Gjel Çakun
Edhe atij ja than konakun
Jeky masakër  ën Malsi 
Çi e bâni Mali i Zi
Nuk ka lidhje me liri 
Nuk ka lidhje me njerzi
Nuk ka lidhje me trimni
E kan bâ qyqet me faqe t’zi
T’ite ken koha e krajlit
Ose koha e Mark Milanit
Kishin hi ën mjedis t’zjarmit
Mâli i Zi e Bajo Stânku 
Ite derrll edhe atynet gjaku
Si â derrll te Zharnica
Kur â çua Podgorica 
Podgorica e Cetîja
Kur jân nis ka Malsija 
Me gjak pagov Mali Zi
Kur ka pësy me marr Malsi
Kû kje ater nimja e Zotit
Shum u nal shpirti i ropit
Se kurr jekshtû ska bâ vaki
Me hî ushtrija ën Malsi
Me vra trima Malsin me fik
Pa guxuojt pushk me qit 
Me vra trima ën gropa mei shtî 
Tân Malsin me blua ne zi
Edhe pa kryqa e arkavola 
Pau qit hatër e pa vajtora
                   
      



   7..Faleminers t’tânvet
Lum për ty i madhi Zot
Gjashtdhet e pês ibusha sot
Gjstdhet e pês sot i busha
N’për male n’fush
O,sa çëpejt kto vjet po vin
Me dhet vjet ëlshova Malsin
Ën buz detit kalova rinin
Me izet shkova n’Croaci
Me tridhet e kater ën Gjermani
Tridhet vjet atje punova
O,i mjeri si gabova
E Croavin nuk e ëlshova
Nuk e ëlshova për gjithmon
Meu pêtua tash âsht von
T’kaluomit nuk këthehet mâ 
E jâty s’kem çka me bâ
Por vet deshta diçka tjetër
Sot me shkrua jekët letër
Kaher deshta vet me shkrua 
Fmijerin si e kâm kalua
Sa tije gjall s’kam me harrua
Sot do shpija dua mei nerua 
Me nerua trima e gra
Çi jâm rrit,i mâth jâm bâ 
Pa kta nijerz e jekto shpija
Edhe shtir m’ki shkua fminija
Vet hala s’jâm kûl n’kâm
Na la Zoti ater pa nân
Prej ëlgatet e jo prej t’shnoshit
Age Lulja e Lul gjeloshit
Për gjithmon nâka ëlshua
Për gjithmon kjoft bêkua
Kur ja nisa me shetit
T’dytën her Zoti pona fik
Nêmuor babën edhe gëzimin
Nêmuor bukën e ushqimin
Baba êm kje Gjek Çuni
Me katërdhet e pês i errth funi 
Me gjith trima çi kan pushkatua
Për gjithmon kjoshin mallkua
Kurr nuk gîhen gjak Malsorit
I vraft Zoti e dita e Shnjonit
Vetûn Zoti naka lân
Pa bab edhe pa nân 
Por axha t’mir nâka dhân
Axha t’mir si Gjoni e Lushi 
Nâkan dasht si kurrkushi
Axha t’mir me gjith gra
Agja e Drânja çudi kan bâ
Agja â kên gruoja e Lushit
Edhe motra e Nosh Pjetër Lucit
Drânja âkên gruoja e Gjonit
I dimoft dita e Shnjonit
U kjoshin bêkua gjît e nânës
U bêkoft Zoti gjurmët e kâmës
Aty nuk muni me zân vêt Pashko markun pa përmêt
Shûm kâm pësua vet prej Pashkut
Shum e hângrme bukên s’bashkut
.Mei përmêt edhe do shpija 
Ka Skorraqi edhe Spîja
Prej Skorraqit Mark Gjo Nik  Pllûcin
E prej Spîjet Nosh Pjetër Lucin
Shum kam hâger darrlla e molla
Te Çore Markja e Mark Nikolla
T’tri votra edhe shpijat 
Ishin çilûn si mekên t’mijat
Dit e nât nê çilshin derën
Për gjithmon va rris nerën
Kur u çohej ën luft kushtrimi 
Shkoshim ën bohe te Kol Mini
Kola e Mrija paçin drit
Gjithmon bukur nakan prit
Ëm merrte malli Nar Helm me shkua
Fjalên dajet va kisha çua
Daja Prêçi vite mem tesh
Axha Ëm ûlte deri Milesh
Shpija e dajës kjoft bêkua 
Me nuse t’dajës për uj ën Krua 
Peshk t’pjekun petulla e mjâlt
Kurr te dajêt nuk ite gjat
T’tân dajat bêkua kjoshin                                        
Me Pashk Elezen e Lul Gjeloshin
Me përmet dua edhe i burrnesh
Edhe me tâ Zoti ëm ka tesh
Atâ s’guxoj me harrua
Shum,past drit,ëm ka dimuai  
I lumi vet kur u martova 
Edhe i nân e fitova
Nâna e gruos zêmêr barrll
Si fmin e vet ëm ka mârr
Brajak Marta i kan thân   
Ajo â ken si e treta nân
Besa shum naka hysmetua
Me ruojt fmin e me pûnua
Për gjithmon kjoft bêkua.
                                                                                                                
      
    8.   Burrat e Malsis

Lum për ty i madhi Zot
Mua ëm kara dërmêt sot 
Me përmêt Grud,me përmêt Hot 
Me përmêt Trijesh e Koj Kuçit
Burrnin e Çun Mûles e Marash Uci
Gjon Nik Lulit e Gjo Nik Pllûcit
Zef Martinit e Cul Ucit
Sul Brahimi e Brahim Dema
Nikoll Luca e Gjergj Gega
Mahmut Lekaj e martin Luca
Gjek Baci e Ahmet Muça
Sherif Kernaj e Simon Ujka
Pjetër Sellca e Câni Bajrit
Dok Martini e Tringa e Smajlit
Mei përmêt sa tijem gjall
Për gjithmon për goj mei marr
Mark Gjeloshi e Lulash Zeka
Zef Vuksani e Tom Leka
Marka Luca e Tom Zeka
Kol Nik Lucaj e Prël Geka 
Marash Ujka e Dod pjetër Leka
Te Zharrnica u drill toka 
Pushk tye qit Palok Gjoka
Halil Haka e Marka Kola
I pan mêt Crna Gora
Mark Milani e kral Nikolla 
Gjthmon Malsija e ka marr hakun
Me Baca Kurtin e Kol Gjel Çakun 
Me Sokol  Dashin e Tom Gjo Smakun
N’për kulle n’për shpija
Te Zef Martini e Mul Delija
Âsht kûvêt e le burrnija 
Si e kapa gjithmon Malsija
Pjetër Prëtashi,Marash Doka
Pjetër Smajli e Mirash Gjoka
Gjelosh Toma ,Gjergj Zef Martini
Martin Hasi e Nikoll Miri
Ujk Prêka e Gjeto Keqi
Marka Kola prej Tojeqit
Nikoll Shabi e Cuf Lekiqi
Gjek Çuni e Zef Miliqi
Smajl Zeneli Nish Gjeto Gjeka
Marka Noja e Zef Leka
Mei përmêt kokrrat e mollës
Selishjât t’bite Prêk Tomës
Lucên,Dodên edhe Gjrgjin
Nuk e pritën t’shuomit Sh’njergjin
Se i vërauv Bajo Stânku
Ju thaft fara konaku
Satijen gjall mos paçin nafak
Si nuk po gîhen iher gjak
Çi pe marrin ën Malsi 
Partizâni  i Malit  Zi
Luc Prêla e Martin Loshi
Ded Nikashi e Dok Gjeloshi
Nosh Deda ePrêk Puli
Vasel Nikolla e Gjella Luli
Has Marashi e Nikoll Gali
Tom Deda e Nikoll Dod Smajli
Tom Smajli e Tom Keri
Nok Gjeloshi e Tom Dedi
Marash Uli eUc Geri
Mak Martini e Zef Prêka
Kol Mini e Gjon Gjeka
Ujk Prêka e Prêk Leka
Martin Gjelaj e Zef Gjeka 
Kol Pjetri e Pjetër Smajli
Luc Prêla e Prêl Gali
Prêç Luli e Kolec Marti Dari
Zef Prêka e Selman Juku
Ujk Martini e Selman Juku
Zef Çuni e Mirash Turku
Gjeto Marku,Luc Mark Gali 
Sherif Husi e Prêk Smajli 
Tom Ded Nika,Bac Vuksani
Memet Murati,Hak Shabani
Pllûb Gjeka e Murat Smajli
Palok Gjeloshi e Nikoll Gali
Marash Mark Gjoni e Mirash Stani
Ded Nika e Ujk Dashi
Prêk Marashi e Gjo Nikashi
Prêl Nika e Ujk Marashi
Vul Nika e Nikoll Dashi
Lulash Leka e Ded Lulashi
Drek Stani e Gjo Mirashi
Stan Prêla,Martin Dreku 
Prêç Leka,Tom Gjeku
Zef Baci,Muja Zeku 
Gjel Deda ,Nik Leku
Prêk Gruda e Nosh Gjeku
Dash Marku ,Dok Ujka
Kol Mirashi e Kol Luka
Mirash Doda e Kol Ivani
Smajl Prêçeta ,Dod Smajli
Gjelosh Frânku,Mat Hasani
Gjelosh Nika e Gjo Vuksani
Martin Doda ,Mark Gali
Ded Nikashi e Gjo Smajli
Zef Nika e Zef Toshi
Marka Noja e Nik Gjeloshi
Dom+Antoni,Prêk Gjeto Marku 
Nikoll Zef Martini e Gjeto Daku
Marash Kol Kurti,Pjetër Taku
Mark Miri e Gjo Nik Smaku
Pal Gjo Shyti Shaban Ceku
Gjek Deda e Ali Zeku
Vuksan Gela e Gjon Marashi
Luc Nishi e Kol Prêtashi
Gjo Deda e Gil Dashi
Nua Gjoni e Luc Mirashi
Lek Nika e Kol Mini
Luc Maxhi e Nosh Martini
Nik Gjeti e Viktor Luca
Tom Gjo Shyti e Zef Muça
Prêtash Uci ,Tom Gjo Smaku
Vllaznit,Gjergji e Gjelosh Daku
Lul Gjeloshi e Baca Gjeka
Zef Baci e Tom Gjeka
Nik Vuji ePrêtash Zeka
Dod Prêka e Luc Gjeloshi
Ded Kola e Pjetër Noshi


9.Dashtunija e paharrume

Ditën e hâne pa dal drita
Shum poshkon pazar rinija
N’Ur Dinoshës Gjyste t’prita
Aty ja nisi dashtunija

T’hânen âken dit pazarit
Dikush trekton ,dikush ën pûn
Kallabllêk ûlej prej malit
Ti ën shkoll e vet me drû

Fushës Dinoshës jem tye u ûl
Tye me qesh tye kûvêt
Ater rrishim mê jâj gur
Me pushua me zân vêt

Na konopët i shtrgoshim
Kur ja merrte ânâ gomarit
N’maje t’gishtêt na u çoshim  
Meu rrok për krye samârit

Po kur delshim prej Podgoricet 
Dora,dora si dy fëmi 
U afroshim rrâx Pllanicet
Aty u dashim pëlot dashtni

Tuk u dashim ëm merrte mâlli
Se nuk dijsha kur kem meu pa
Ty pot merr fusha e mua mâli
 Ëm dhêpte zêmra çi jem da

Vet t’kqyrsha prej mâjes mâlit
Per buz Cemit ka pom tret
Ater i pëshilsha syt e ballit 
Se zêmra ême po pëlset

Ura e Dinoshës kjoft mallkua
Se shum her naka da
Jekshtû Zoti nêka shkrua
Kurrmâ Gjyste mos meu  pa

Dashtija jon u  cëkatrrua 
Kur errth letra për ustri
E ty ropët t’kan fejua
Vet su ktheva ma ën Malsi

Vet për Zotin nuk t’treta 
Tridhet vjet çi kan kalua
Prap ën zêmêr ty t’gjeta
Kurr nuk mujta met harrua

Gjâ mat âmêl mê ksaj tok 
Nûk âsht  si dashtnija e par 
E kënaq zêmrêne bush plot
Nuk harrohet satijesh gjall

Per dashtni kâtka det knohet
Deti bijen qytelija
Satijet shekulli mosti prohet
Djalit e vajzës dashtûnija



10.T’bukur t’dha Malsore Zoti

Vet i qita lopët ën qeta
Mei kullot meu dhan uj
Çobaneshat aty i gjeta 
Tye me têj mê jâj gur

Tye kuvêt tye ba lojna 
Çpejt na erth mjezdita
Po kullotshin baktit tona
Me dyzen naka shkua dita

O, t’bukur tdha Malsore Zoti
Për dashtni e për lezet
I bukur shkon me ty moti
Kurr prej zêmret s’muç me tret

Kush Malsoren s’pe njofton 
Nuk podin çka âsht dashtija
E rinija bosh poi shkon
E nuk din çka â’mrrekullija 

Nipodon qef me bâ b
Blej bakti e shko çoban
Se Deçiqi kameu tha 
E dashtnija poshkon dâm

Rroke Malsoren sa tijesh i ri 
Mos e lê dâm me shkua
Se kur t’plakesh s’keme dij 
Dashtunija ka met kalua.




11.Çka pom duhet me plak martesa

Nânâ ême m’ka fejua
M’ka dhan pas jâj plakut
Çka me bâ kush mem kallzua
S’muni me dal për der t’konakut

Po trypnohej me shoqe m’u tesh
Se me gishta pom kallzojn 
E me mua jân tye qesh
Çi pas plakut ëm fejojn

More nân lumja vet për ty
Kur ëm dhê çka mênove
A kepa zêmêr a kepa sy
Po pse jetên ma helmove

Çka pom duhet me plak ërrnesa 
Pa dashtni pa  e pa lezet 
Çka pom duhet me plak martesa
Satijet gjall metâ me fjet 

Mua m’ke dhân pa mem dvet
Pas jâj plakut çi se dua
Belda nesër kame dek 
Ç’keme bâ ater me mua 

A pan mêt kur je ken e re
E t’kishin dhan pas jâj plakut 
T’ite da shtratin meja ze
Kishe kcye prej çardakut

Kush mênon sot për rini 
Kush mênon për varza t’shkreta 
Kush mênon për dashtni 
Kjoshin mallkua bidatet e vjetra

Belda sot na dijm ma mir
Për me xgijell nafakën e vet 
Mos nê bâni ërrnesën shtir
Nuk ërrnohet i qin vjet.



 12.   Jeta e malsores

E shkreta Malsore çka ka hjek
Gjithmon dikush i ka urrnua 
Qysh se â le e deri çi ka dek
Zêmra e saj kurr sâ gëzua

O’shtir jeta i ka kalua 
Qysh se â le qef s’ka bâ
Qysh se â le me trâb ka ërrnua
S’ka guxuojt me bâ zâ.

Tuk ka nis ën shkoll me shkua
E ka bajt çântën plot
S’kapa gê kurr me pësua 
Jâ dasht shtjerrat me kullot

Kur ka marua katër klasa
Nuk e lan  en shkoll me shkua
N’për lâmâ n’për rrasa
Jâshtû rinija i ka kalua

S’ka guxuojt me kân meu tesh
S’ka guxuojt me lakmua
Veç me shkua çobanesh
Me uj e drû meu garkua

Garko drû,garko uj 
Shko me berre sko me lop
Me bâ qef kurr s’ka muj’
Gjith ka shkote jâ da me rop

Ni mos kapa i grim nâfak 
E me lyp i djal i ri
E kan dhân pas jâj plak 
Ose â xbarrll me rop ën shpi

Jâshtû besa me bidate t’vjetra 
Ka fshe faqet kuq si molla
Ka fshe shtatin si foleta
E ka ërrnua n’për ksolla.


13. Na jem dej burra me buk

Me i mi e nâtqin 
N’Amerik u bâ kushtrim
Tetdhet e tre u bâ vjeti
N’Amerik u bâ gazepi 
U bâ gazepi,u derth gjaku 
U fik fisi e konaku
Ka arrdh xhevapi n’Malsi
Duhet meu kthye dy fise ne zi
Për Vaselin fisi i Vulêt 
Për Nosh’ e Paloken fisi i Lulgjurêt
Tre djelmoça tre sokola
Pona vin me balona
T’tre dekun ën arkavola
Dërshe vetit atje jân vra
E jo ën pushim  me arrdh me pa
Meu gëzua e qef me bâ
Jâri tjetrin kan pushkatua
Po vin ën Malsi meu vorrua
Lum për ty,Zot, t’kjosha fal 
Shum po met trimi pa faj
Shum po jesin pa baba fëmija 
Shum poi kjan trimat Malsija
Shum poi kjan burrat gruoja 
Çi po vriten ën toka t’huoja
Ën Amerik âkên nadeti
Meu vra çobanat dërshe vetit
Dikur âkên,sot â harrua 
Tash Malsija ja ka fîllua
Me qit pushk ën tok t’huoj
Tye me vra shoqi shojn
Tye me vra jâri tjetrin 
Me fik rop me fik vetin
Pona jesin jetima fëmija 
Pa rini po jet Malsija
Jekshtû nûk pahet sot burrnija
Kur dejet nnjeri me rakî
Çpejt i shkon ajo marri
Por na jem dej burra me buk
E po mênojm tepër shkurt
Nuk âht both levorja ën brêz
Mepa burrni,mepa êrz 
Ni pe lëshojm, burra,Malsin 
Pse pe lëshojm edhe burrnin
Ën tok t’huoj na jem shkua 
Makollajt me jetua 
E jo vllazên me luftua
Tân  jem vllazên ën tok t’huoj 
Mei dimua shoqi shoj
Nuk guxojm meu çnjerzua 
Jâri tjetrin me pushkatua
I lûmi Zot t’lumt na për ty
Si meja nis nuk po dij
Jeket letër sot me shkrua
As nuk dij si me marua
Gjygj mekên nuk po dua  
Kurrkuj zêmrên meja ëltua
Se jekjo pun nuk ëm bjen mua
Por vet deshta diç me shkrua 
Jeky rrezik mos meu harrua 
Mos me harrua jekyt rrezik
E rinin me porosit
A pe tijeni burra Malsin 
A poi tijeni burra fëmin
A pe tijeni tye kjaj djalin
Ka pe kjan babën e vet
Ka po kjan kapo bërtet
A pe tijeni Malsin tye kjaj
Varrat en zêmêr tye i baj
Për t’tân ën dhe ç’kan hî
Po gjimon e shkreta Malsi
Po gjimojn malet e toka 
Ka hî ën dhe Vasel Malota
Kan hî ën dhe Noshi e Paloka
Tye tije nânât me vajtua 
Nuk muj Malsija me durua
Po pëlset shpirti edhe zêmra
Tye përmêt tan ata êmna
Duhet mem fal burrat e tokës
Ropët e Noshit e t’Palokës
Edhe ropët e Vasel Malotës
Det ëm fali fisi i Vulët 
Edhe fisi i Lulgjurët
Jekto fjal kur ti maroj 
Vet po drua se po gaboj 
Por masmirit po naloj 
Besa shtir âsht jekta me shkrua
E kurrkuj zêmrên mos meja ëltua
Mua mu deshti mei permêt
E jâty dua me zân vêt.


14.Kushtrim për gjûh e identitet

Për gjûh e fe pêsqin vjet 
Kem luftua për mos me tret
Gjithmon deshtën menê prua
Me lut Zotin ën kish me shkua 
Edhe festat mei festua 
Gjithmon ne nakan pësy
Malsija â kên ferra ën sy 
Për shkije e osmanlija
Për komunista e partija
Gjithmon Malsija â la me gjak
Kurr nuk kapa trâb aspak
Për pêsqin vjet çi nakan shtyp 
Nûk kan mûjt Malsin me pyt
Por jekshtû ska bâ vaki 
Mos me mûjt ën Malsi
As me tije gjûhen e vet
Por me shty e me tret
Na dimoft i madhi Zot
Gjithçka ruojtme deri sot
Gjûh e fe e njerzi
O, e shkreta ti Malsi
Po kush âsht tye met prî
Sot kur hine ën demokrati
Me kûvêt trysh po munohen
Se Malsis poi trypnohen
Sot Malsori nuk pe kupton
Sa çëpejt gjûhen pe harron
Se shkolltart pona gërmojn 
Dijalektin te harrojm
Në për krye m’shkov kujtimi 
Si kallzov Camaj Martini
Camaj Martini i mâth shkolltar
Allbanollog e shkrimtar 
Me Gjelosh Dakun kâm qillua
Kur Martini naka kallzua 
E kûvêti për gjûh t’Malsis
Se â temeli i gjûhës Shqipnis
Kurrkush nûk mûj sot me prua 
Letërsisht ën shkoll me pësua
Por temelin s’mûjm me harrua 
Duhet mepa i grim liri
Gjûhën e nânës me fol ën Malsi
Me shkrua libra e gazeta 
Se jâshtû ruhet e vërrteta 
Pou lutem more profesora  

Çi u ka dhan shkoll Kosova
Gjûhen e NÂNËS mos me harrua
Se ju Zoti ka meu mallkua
Ën tri piesa na kini da 
Nuk ka kush mrapa mena ra
I pakic çi âsht me shkolla 
Manipullon me ta Kosova
Me politik çi â’ ën Malsi
Manipullon sot Mali i Zi
Na ën mjedis çi kem met 
Kurrkush gjâ nûk pona dvet
Na t’voglit e kem i zêmêr
Po ruojm ner edhe êmên
Nerojm votër edhe êrzin 
Nerojm gjûhen edhe brêzin
Nuk i lâm det nai tresim
Gjûh e fe deri çi t’desim. 



15.Leutenbach me 21.3.1998
U bashkua Malsija prej tânâ ânât e Gjermanis meu pa e me bjesedua,meu njoftu, edhe me formua shoqatën “Lahuta e Malsis”.Gjelosh Daku si anëtar i nerës e ka çil at bashkim me fjal t’bukura shkurt e kuptuoshëm.Pas Gjeloshit kuvêtën edhe do tijer burra e i lëshuon poetat mei lexua poezin e vet.Dershe atynet jam ken edhe vet çi e lexova “Meken zog me fluturua”se ma dukti ma e mira për at ambijent çi kje at dit.Djelmoça t’ri e t’mêçim çi shkruoshin poezi t’bukur e t’gâllshim,por po drua se kame shkua dâm se nuk ka interese ën Malsi për me blijell n’për popull e mej lân mei shtyp.Deri sot nuk kâm tije se ka blijell kush prej amatervet poezi ose tjetër literatur çi kime plotsua Malsin me diçka prej përfunit,prej temelit e mei xijerr ata nijerz prej anonimet.Mos ëm merrnivesh keq se  po dua diçka për vetin me dredhua se për mua âsht barabar e vet nuk jam poet por jam i njeri çi i kuvêt do ndodhia çi i kam përjetua edhe poezija ême âsht e shkurt e për jâta nuk ëm bjen ajo titull.Rinis duhet mei dhân ellân me shkrua, meva bâ qefin se ni e pashin se nuk ka kush interese për poezi ose për çdo shkrime çi ti bâjn ater nalojn e nuk i bijejn mrapa asaj pûn.Pom dhêpet çi nuk jau kâm zân êmnat por sigurisht i dijn jekta çi kâm mei përmêt mâ von.At dit ëm ra dërmêt i idee, për me bâ at bashkim ma atraktiv e mâ interesânt,e organizova i tomboll me dvetje”kush ja çon brêzin e familes maslarktit”e për shêmull mora brêzin têm:Dod Gjek Çûn Marash Gjek Gil Nik Vuli,e nuk dijsha a jakâm çua mir por për shêmull âsht both meva kallzua se si njehet brêzi.Për çëmim kje i shishe shampanj.Mas fortit ëm ka interesua se sa din rinija sot për t’part e vet,a e tijejn prej babêt kûvêtin për gjysha e bab gjysha .Vet jam çudit ,sa pak muorên pies ën at loj jo për shampanj por mua mû dukti se nuk kan interese rinija për at pûn,zaher e kan barabar kush â kên gjyshi ose babgjyshi,prej ka âsht e kush âsht.Jâta çi muorên pies edhe bukur i kan shkua pas brêzit e majlarkti i shkov Palok Pjetri Ivezaj.Mos me shkua jeky bashkim ën harres mu deshti mei shkrua dy-tri fjal e mei përmêt pakicën çi ka marr pies ën at loj.             

Lûm për ty i lumi Zot
U bashkua Malsija sot
Ditën e shtûde për Leutenbach
Fluturuome tân me krah
Trima gra edhe fëmî
Jektû besa ën Gjermani
Ktû kû jem tye punua
Meu bâ bashk me bjesedua 
Me jâri tjetrin meu njoftua
Me bâ dyzen diç me pi 
Si âsht nadeti ën Malsi
Po afrohet dita e Shna-Kryqit
Me përmêt luftën e Deçiqit
Ded Gjo Lulit nerên meja rrit
Çi ditën e some çi e kem prit
Si t’Kështên e si Malsor
E mos mej ra Turkut ën dor
Tash po dua meu këthye ën loj
E jekta burra mei përgoj

Brêzat e vet çi i kan shkrua 
E t’part e vet si kan harrua
Jekshtû burra vet ja nisa 
Me përmêt brêza,me përmêt fisa 
Nuk po dij kush âsht majvjetri 
Por majmiri kje Palok Pjetri
Maslarktit i shkov me brêz
Ka Paloka mêt e êrzë
Mir i dijka t’part e vet
Jeky soj kurr nuk tret 
Te Paloka,Nikolla e Kola ja nisi 
Ivezi,Sinishtaj,e i Gjolêt fisi  
Po ûlej posht rrêb kai rrêb
Te Vuksan Gela po zâ vêt
Tom Zeku i Zek Baca Lulit
Gjo Pllûci i Pllûc Nik Vujit
Pjetër Bish Gjoni e Martin Ujka
Pa i përmêt vet nuk mujta
Pec Hasakun e Ivan Pej Ivezin
E jâty ja gjeta brêzin 
Ivezi Zefi edhe Nika
Jan kên vllazën por si drita 
Baba i tynet i Gelës Vuksani
E Sum Gruda â kên i prami
Vet nuk mujta me zân vêt
Edhe dy shpi Sinishtaj mei përmêt
I Ded Lulash Bacit kje Pjetri
Lulash Baci si këshilltar
Te krajl Nikolla pies ka marr
Nua Gjelosh Toma kje ky tjetri
Prej Gjokêjt Gjlosh Dak Leka
I piktor me t’vërteta
Prej Dedvukêt Anton Paloka
Prej Nikprêlêt kje Kol Gjoka 
Jekta i kan fiset prej mâlit 
Tom Nikolla i Nikoll Galit
Smajl Hasanit e Nik Ivanit
Nikoll Luaca Luc Ded Husit
Edhe strnipi i Gjon Nik Pllûcit
 strua sofra edhe buka 
Te Lek Prêl Martini Vuj Ded Vuka
Qysh Deçiqit deri te Suka
Qysh Traboinit e n’maje t’Helmit
Deri ën Trijesh për buz Cemit
 shtrua buka e bâ hysmeti
I tân Malsis â kên nâdeti.


     16. Kame kên shtir met harrua

Kur t’kâm pa brîjes mâlit 
Tye me dal me bakti
Mua ëm dhêpti shtegu i ballit
Çi nuk mujta me dal me ty

N’tjetër ân mû deshti mûa  
Me bakti djal me dal
Ropët e mi e kan hetua
Nuk guxoj pas tejet me arrdh

Kame kên shtir met harrua
Kame kên shtir mos met pa
Ka nis gjaku meu vëlua
Kur ëm duhet me ty m’u da

Mua pas tjetrit ëm kan dhan
Pa dvet mua pa dvet ty e
E si muni ty met lan
E mos met pa mâ me sy

Mua dermêt kur t’ëm bijen
Si e kem shkua çobana motin
E tash me mua nuk po vijen
Po truoj rriskun,po truoj ropin 

Tash na duhet me harrua 
Bashk çi e shkuome tan at mot
Zêmrat tona kan me lëgua 
Tan dashtnija na shkov kot

Zoti yn kamna përpjek
Ni e paçim i grim nafak
Ni mos mujshim për kêt jet
Ën parrîz kem meu pa prap.



17.Uj Mileshit nuk â’ gjaku

A pan mêt o jaranesh 
Ën Grop t’Zagunit kur jem tesh
Kur jem tesh tye u ûl
Ën Milesh me mârr uj



Tye u ûl brîjes malit
Me bulera n’shpîd gomarit
Tye kûvêt tye bjesedua
Jâri tjetrit tye lakmua

U përpoqme dora,dora
Tu bâ faqja kuq si molla 
Tu drill shtati tu drill kâmâ 
Si ën prânver kur t’zên flâmâ

Ti kurrma s’ke meu trypnua 
Nesër prap diç kâm met pësua 
Si po bâhen tjera gjânâ
Jaranesh ty t’past nânâ 

Jaranesh ty t’past konaku
Uj Mileshit nûk âsht gjaku
Se dashtnîn e ka fal Zoti
Për lezet mena shkua moti.


Zêmra si kashta e that
dikur ëm ke dasht ma fort
kur kem shkua bashk çobana
e kem pas zêmrên plot
e ka dijt tan m,âhalla

zêmrên e shpirtin ti kâm dhan
mike dhan edhe ti mua
i dekik sekem lan 
jâri tjetrit pa lakmua

e prâm nâdërr ty t’kam pa
me brêz srrmit,me duvak
krahol arit,me xhublet 
kishe dal nuse për marak

ater sot kur t’kâm pa 
prej pazarit tye me dal
dora,dora fushës tye i ra 
tye kûvêt mei tjetër djal

kurr prej tejet sekam prit 
edhe vet s’kam besua
por kagjasa nuk je rrit 
dashtnin tân për me çmua

por si kashta kur t’thahet 
çi nuk ka aspik uj 
kollmoqi kur i dahet
me përtyp as lopa s’muj

jâshtû zêmrên ti e ke 
e për gjithmon kame t’met
kisha mujt me bâ be 
shtir me kân kemeu përpjek.


    18.  Vllaznija âsht si foleta

Lum për ty o i lumi Zot
Si paska arrdh koha sot
Se jekshû s’ka bâ vaki
Meu da trimat me vllazni 
Jekshtû gesa s’ka qillua
Kushrîves vet mos me dimua
Se gjithmon â’ken nâdet 
Mej dimua vëllaznis vet
Veç ën Vulaj u bâ çudija
Burrnin e tretën dy-tri shpija 
Kur ka arrdh bija e katûdit
Mej prû fjalën shpis Gjo’Çunit
Me prû fjalën mei kallzua 
Shtegun te Brraka e kem ërzua
Jâsajt duom tash me rrugua
Jâsajt rrugën duom me çil
Kush âsht trim det vin me pëshil
Na te Brraka kem me prit
Hazêr jem edhe pushk me qit
Kini meu tesh me nipa t’vet
Ni nau dasht edhe me dek
Jâshtû e bija e Mirash Dokës
Motra e Vaselit edhe e Nokës
Edhe e motra e tân katûdit
Bash kushrina e Gjo’Çunit
More Katrin,more ti motër 
Paske harrua jekët votër
Kur se nipat i ke çua
Sot me daja meu çnjerzua 
Kini prit Gjonin me dek
E kini dijt mamir se vet 
Se rreth ujit se kini bâ
Se kaher brraka â’ tha
A po tijeni shpija e Dokës 
E Vaselit edhe e Nokës
Ju me shpi t’Pjetër Gjonit
Kini dsht për krye zakonit
Mej shtî trâb djalis Gjonit
Mei shtî trâb tân katûnit
Me çnjerzua shpin e Gjo’Çunit
Djali Gjonit vetûn nûk âsht
Shpija e Çûnit hala â’bashk
Por ka vojti shpija e Dokës 
Shpija e Gjergjit edhe e Nokës
Përse u da prej katûnit
E la vetûn shpin e Çunit
Shpija e Dokës dua meu kallzua

se përZotin nuk po dua 
ju me nipa meu çnjerzua
por â’ ken ma me t’drejt
shpija e Dokës me hî dërmjet
e katrresën me rregullua
e aq lark mos me shkua 
e aq thell mos me hî
meu çnjerzua me vllazni
e kini dijt çka kameu gjet
e kin dijt ma mir se vet
jâsajt rrug kurr ska qillua
skan guxuojt lellin me ërzua
more Nok more ti vlla
t’kite arrdh koha meu vra
ti e Vaseli çka kishi bâ
a kishi këqyr prej dere shpis
si po derrdhet gjaku i vllaznis
t’kite arrdh koha pushk me qit
n’prêhê t’gravet kishi ik
o Gjergj Prêla me vllazën t’vet 
ju burrnin kû e kini tret
kush do me ju çi kameu tesh 
me burrni tâj kameu qesh
mena dimua â’ ken haku
se uj Brraket nuk âsht gjaku
nipat e Dokës a kini mênua
nar folet kur kini pushua
fiein tân për me çëmûa
si u bâ i vulêjt fisi
vllaznija jon si ja nisi
fisi yn âsht si foleta 
muj meu çëmûa mamir se letra
Gekajt jân ken cûga jon
E kame kên për gjithmon  
Ater koha kur ka arrdh
E prej cûget trupi ka dal
Trupi â’ken Marash Gjeka
Jâshtû â’ ken e vrteta 
Prej trupit dy rrêba ka bî
Çuni e Doka çi krehên shpi
Ater pou dves more kushrî
T’kuj jân kên Prêla e Lushi
Çi jân afër si ërrllîja e rrushi
T’kuj jân kên Mirashi e Gjoni
Çi jân kên afër  si ujt e kroni
Rrêb kaj rrêb si vëlla kaj vëlla
Jâshtû vllaznija jon u bâ
Përse foletën me shkurtua  
Me rrêba lisit me shortua  
nipat jân si rrêba lisit 
e nuk jân burrnija e fisit
nipat jân t’bit’ e motërs 
por nuk jân ropët e votërs 
nuk kini guxuojt gjygj me thye
e vllaznis shpîden me këthye
shpija e Kol Preçit ma lark me brêz
por ma afër me burrni e êrz
Marash Kola u ka kallzua
Si duhet vllaznis mei dimua
Me tân vllazên e me fëmi
Paskan pa mashum burrni
Gjît e nânës u kjoshin hallall
Kan burrni për tân mahall
Se lan vetûn shpin e Gjo’Çunit
Âsht kên haku i tân katûnit
Mei dimua shpis Gjo’Çunit
E jo rreth nipêt meda brêzin 
E rreth shtegut me çëkul êrzin.


   
    19.Simbolat e Malsis

Tringa e Smjlit e Ded Gjo’Luli
Jan simbolat e Malsis
Shqipja bjeshkët e Kuq e Zi
Jan simbolat e Malsis

Kurrkush s’pat aq burrni 
Deri ditën e ShnaKryqit
Me kûl flamurin Kuq e Zi
Kûdra Turkut mê Deëiqit

Me t’nimdhetën u çua i Malsor
E bâni nânâ trim u rrit 
E kryev punenën për gjithmon
Prap Malsis i dha drit

E kûli flamurin e Kastriotit
Çi ne Turku e kapa prua
Trimi trimit djal prej Hotit
Tân Malsin e ka gëzua

Trijesh e Koj Grud e Hot
Tye luftua kûdra anmikut
Se kan derrdh gjakun kot 
N’Deçiq,Qepër e rrasa t’Fikut 

Hallall u kjoshin gjît e nânës
T’tân tâmlin çi e kan pi
U bêkoft Zoti gjurmët e kâmës
Çi i kini bâ n’për Malsi.


20.Bâja qefin tân Malsis

Këno Nikoll ty t’knoft zêmra
Kno për burra e për femna
Kno për varza e për jarâna 
Berre,dhi e për çobana 
Kno për pleq edhe për plaka
Kno Nikoll tu bâft nafaka 
Kno te Kroni edhe te  Gurra
Te Mullini edhe te Ura
Knoji Trijeshit edhe Hotit
Përmêti trimat çi jân kên motit
Dete dijn sot rinija
Si â’ bâ dikur burrnija
Kno Nikoll ty t’lumt goja 
Me t’tijej e  Kuçit Koja
Kno për Grud e tan Malsi 
Për nafak e për dashtni
Kno ën Milesh e Krevenic 
Kno ën Tus e Podgoric
Merre aty edhe Liqenin
Edhe Vitojës përmêtja êmnin
As Tërgajën mos me harrua
Mei ra lavdës edhe mej knua
De t’tijejn djelëm e varza
Te Traboini e te Arza
De t’tijejn kumara e miku
Deçiqi, Suka e rrasa e fikut
Kno për ne çi s’jem te shpija
De te dijn tân Malsija 
Se na ju su kem harrua  
As prej zêmret su kem largua
Për gjithmon âsht Malsija 
Konaku yn edhe shpija
Âsht oxhsku e toka jon 
Satijem gjall se harrojm 
Kno për trima çi s’jân ën Malsi
Për ato gra e ata fmî
Çi Malsin e kan ëlshua
Për gjithmon ose me pûnua
Për tân bot çi jân hap
Detna vin ën Malsi prap
Kno Nikoll për ato fêmna 
Detu gëzohet edhe atje zêmra
Ën Amerik ose ën gjrmani 
Kno për ne epër Malsi
Për nafak e për dashtni
Bjeri fellit e qytelis 
Bâja qefin tân Malsis


21.Pse si çove shkuosat mapar

More djal o,djali i ri
Pse s’po fol ti mâ me mua
Pse u bâne mêde zi 
E si mujte mem harrua

Mua m’kan dhan ropët e mi
E vetunse paç fajin 
Jekshtû âsht gjugji ën Malsi 
Vet nuk mujta me xëgijell djalin

Pse si çove shkuosat mapar 
Belda m’kishin dhân pas tejet
Por tash djal ulla e mar
S’keme têj ën kish buz mejet

Kur t’ëm sijellin rreth oxhakut
Ti ën dazêm keme tokua
Kam met këqyr për nar duvakut
Me at dit duhet mem harrua

Mos u këthe ma pas mejet 
Për dashtni nadhasht Zoti kivet
As vet s’këthehej ma pas tejet
Se edhe ti nafakën keme gjet.



22.Bashk u rritme 

More vajz ty t’past konaku
O,sa fort ëm merr maraku  
Ty met pa e met prek 
Zêmra ême po pëlset
E maraku mua pom vret
O, dimo Zot si jâm i illûn
Nafaka jon âsht e lillun
Çi nuk muni me ken me ty
Meti këqyr jâta sy
Çi po xhdriten si ullîni
Drita etynet te vet perrîni
Goja jote si flaka e zjarmit
Ja pëlset shpirtin djalit
Pse e nep Zoti at bukuri
Kur nûk mûç mei perrî
Dimo Zot shtir e kâm prit
Nât për nât e dit për dit
I her Zoti menâ rrit
Mena rrit ne primêt
E kurrmâ mos me zân vêt
Jâri tjetrit mej lakmua
Tân Malsis mei kallzua 
Se jem rrit për jâri-tjetrin 
E nuk duom me fik vetin
Jâshtû kem dasht e mênua
Por rriskun tân e kan trrnua
Nuk i lan zêmrat meu bashkua                            Kujtime




23.Lota e dashtënis

----------------
Me k?n mem dvet dikush sot
a po t'dh?pen tâna ato lot
çi i kam derrdh qysh at dit
çi i kam derrdh tye met prit
nuk pom dhepen mua aspak
se ato jan lot për marak
Per dashtni kam lotua
se nuk mujta me durua
Lota dashtnin nuk e dá
lota dashtnin e çpërlá
me lot dashtnin e kam pajt
se t'dashtunit nuk kin me kjajt
kthijellt si lota thot urtija
jâaq kthijellt asht dashtnija
"Nuk e dua ma",dikush po thot
aj nuk ka dasht dje,as nuk don sot
Ti muç dikuj mei lakmua
edhe mei tha,vet t'dua
por ater çil mir mre sy
a pot don edhe ajo ty
ni kjoft se ajo nuk t'don
dashtnija jote bosh po shkon
Nuk po rr?j, dijeni ju mir
me harrua dashtnin asht teper shrir
edhe sot m'ra dër?met
vet nuk mujta pa me përm?t
Tash po bushen gati 60 vjet
kur kan hî, ropt e saj dërmjet
kur e dhan për i tjetër djal
nuk paç munsi as tjera fjal
na nuk mujtme kurrgjâ tjetër
veç mei neruoa bidatin e vjetër

pom bjen dërm?t simiti e furra
pom bjen dërm?t, kovja e gurra
edhe Cemi, kur jem lá
Ura e Dinoshes, kur na ka dá
derëm?t pom bijen, dr?t e gomari
pom bjen demet, konopi e samari
Statdhet e pes, gati i busha
pom bjen dermet, bagremi e fusha
belda sot nuk din kush
jan ken bagremat n'per fush
nar hije ulshim me pushua
aty pritshim meu bashkua
varzat e djelmet me lakmua
meu nis tan per pazar
me shit dru, me shit t'gjall
dikush po rrin dikush po del
prap pushoshim nar bagrem
Jashtu besa dit perdit
jari tjetrin tye me prit
cka na ka met deri sot
vec pas dashtnijet me derrdh lot





24..Jo i nruoehimi Koja.1,

Nuk m?j n'derpresion me kalua
por n?k m?ni as me harrua,
n?k m?ni prej z?mëret vet me qit
megjith se âk?n dashtnija kadit
e kâm shkrua vet n'ball
e n?k harrohet sa tije gjall
e kâm shkrua atje n'z?mër
e kam shkrua atje i ?mën
me harrua n?k guxohet
e gjithmon njeri n'tâ kujtohet
dashtnija ?me çi âsht e dyt
dashtnin e par n?k m?j me pyt
Dashtnija e par lidhet me rini
e dashtnija e dyt me pleqni
n?k âsht e dashtun e dyta sa ajo tjetra
por e dyta âsht e re, e para asht e vjetra
Me t'parën dashtni kâm pa lezetin
e me dashtni t'dyt e kam pa kismetin.
---------------------------------------




24.Prelja Ljekocevic Na rrnosh Malsi!

Sa tijet Bota na rrnosh Malsi,
në ty ka pet kjo shqiptari.
Para Zotit ne jemi krenar,
e kem pajt fen, se jemi shqiptar.

Sa tijet Bota na rrnosh Malsi,
të bëkoft Zoti shpi për shpi.
Kurr anmikut ne s'jemi dorzua,
as ma i forti s'na ka rzua.

Sa tijet Bota na rrnosh Malsi,
Zoti të llasht ma shumë fuqi.
Me ruejt traditat, e fen e vet,
si gjithë të tjerët na mos me tret!



                                      


31.Zêmrên tême ma helmove

Kâmt e trasha shtatin e holl
Syt e zes faqet si molla
Nuk t’harroj për gjithmon 
Se rreth tejet  prej mêdvet dola

Mâkepa dhân besën e Zotit
Se kurrkân nûk don mafort
As prej Grudet as prej Hotit
Apo she’ çka ëm bâne sot 

Zêmrên tême ma helmove
Se me rrêna ska dashtni
Ti me koh pse sêm kallzove 
S’kisha shkua aq gjat me ty

Tepër heret jakem fîllua
Nuk ke dijt dashtin me pajt
Zêmrên tême e ke varrua
Përgjithmon varrên kam me bajt

More vajz t’kishe marr mua
E buz mejet t’kishe fjet
Satijesh gjall s’ishe pêtua
E kishe shkua motin për lezet

Belda nesër kemeu pêtua
Se edhe ti mua ëm ke dasht
Meja nis s’muç ma me mua
Se  zêmra ême t’ka qit jasht

Kam me gjet i tjetër çik 
Samapar ty met harrua 
Për inâd kem met prit 
Për buz nesh ti me kalua


25.Jarânesha 

E kâm pas i jarânesh
E kâm pa’ i dashtni
Gjithka shkuome na jem tesh
Si ën pazar si me bakti

Për gjith dit na jem pa
Zêmrat tona gjithmon jan qesh
As me âdrra nuk jem da 
Ditên u ûlshim për uj Milesh

Si ën vijesht si ën prânver
U bashkoshim si dy molla
Si ën dimên ashtû ën prânver
Kurr su dashin zêmrat tona

Kjo dashtni kje prej Zotit
Gjithka shkuome jem përpjek
Jekshtû â ken dashtnija motit
Edhe nâdërr tye me fjet

Ka arrdh koha na jem rrit
Rrugat tona tash jân da
Nuk ke pse ma mem prit 
Sa tijem gjall s’kem meu pa

I qin vjet vet me rrnua
I vêt ën zêmêr kamta gjet
Satije gjall s’kam met harrua
Kurr prej zćmret s’kam met hjek



      26.  Nikoll Noni

Lum për ty i lumi Zot
Për Këshev shkov mêdja sot
Jâshtû besa tye mênua 
Pri rrezik çi pat qillua
Si kam tije dua me shkrua
Por shum koh âsht dërmjet 
Kan kalua kry izet vjet
Aj soj djalit kurr s’harrohet
As burrnija kurr s’vjetrohet
Kësheva âsht djepi i Bajrakut
I burrnis,nerës e oxhakut 
Kan le trima e trimnesha 
Kan le burra e burrnesha
I famile m’ka ra dërmêt
E pom duhet me përmêt
Vet me gjyshin poja nisi
E i Gjolêt po âsht fisi
Gjolajt Sinishti e Iveza
Nuk po jân lark me brêza 
T’tân mujm jâty dërmjet 
Te Vuksan Gela mei përpjek
Prêk UjkVuji i burr daji
Se pat shoqin n’Malsi
E mât mir se bâte nânâ 
Kur illnohej ite si zânâ
Besa burra vet kâm tije
Kapa katrres me dy Shkije
Pa levore e pa thîk
I ka vra e i ka fik
Krenat ën strajc i ka vû 
Edhe ën Këshev i ka prû
Ater prej brêzit e ën brêz
Ka shkua burrnija e ka shkua  êrz
Nikoll Noni nipi i tij
Shum ka bâ,past drit,burrni 
Nua Prêka kua â martua
Ater i shkin ka mârr për grua
Shefe Jovja mâ daji
Seka pas Mali i Zi
E dy djelm  kan pa prej Zotit
Por si molla si jan kên motit
Tye meu rrit aty rrâx gurit
Jan kên nipat e Prêk Ujk Vujit
Gjithkush e ka rrisk prej Zotit
Mei gjet ropi ropit
Jâshtû besa i ka gijet
Nikoll Noni gjyshit s’vet
Besa trim edhe daji 
Si shumica ën Malsi
Jâshtû âsht e kurrqysh tjetër
Siç jan kên burrat e vjetër
Po rriten Marku e Nikolla
Marku punote me balona
Nikolla punote me pllastik 
Tye fitua bukên për dit
N’për rruga n’për qytet 
Tye fitua bukên e vet
Me gjithkan â kên si vëlla
Për Malsor e për shkja 
Gjithkuj mir i ka bâ
Edhe pare nepte hua
Nuk ja këthete iher i shkja
I çote fjal për gjithdit
Se nuk mujti ma me prit
Shum jân ken pêsmi dinar
Jâj puntorit meja mârr
Prap e prap i çote fjal
Ni mos i prûsh sot i jav
Ni mos i prûsh ato pêsmi 
Kâm met dijeg ty e shpi
As tash qyqja nuk lajmohet
Me këthye borxhin nuk munohet
Ën vêt paresh shkjauv tash 
E prûni me vetin i jalldash
Nikollës trâbên meja shtî  
Deshtên me rrah e me xhbî
Dy djelmoça si dy mûshka 
I rrahi Nikolla me dy grushta
Me dy grushta e dy kâm
Bërtitshin shkijet kuku nân
Kuku nân tye strkat 
Tân at loj e këqyrte i plak 
Pal Gjo Shyti mei brisk ën dor
Por mei dimua nuk kje nevoj
Se ika rrah edhe xhbî
E jaka fal ato t’pêsmi
Edhe i her te doktori 
Kur ka shkua Nikoll Noni
Për me marr i grim pushim
Për Zoj t’Grudës për festim
Duhet shpin me rregullua
E fërlikun me trektua
Duhet ushqime me radit
Për me mujt miq me prit
T’dy Zoja edhe Shenjoni
T’Malsis jan simboli
Nuk po dij a pahet mêt
Qysh kur festat jan përmêt 
E ka pas i soj doktorit 
Nuk e ka da komin e Malsorit
Jâty Nikollës i ka thân 
Bollovanje s’dua met dhan
Shum tret pare Mali Zi
Per festime ën Malsi
Mo’ Zot ma keq e ma zi
Tekishe pa ftyrën e tij
Tash kje kuq e tash kje verrll
Ater Nikolla kur u këtheu
E përdrelli kluçin dyher
Mos me hî kurrkush për der
Ater doktorin kur e ka kap
Prej tavlinet e ka ç’kap
Edhe çua ën hava
Eme grushta tye mej ra
Eka rrah për bukuri 
T’falem me ner o zotni
Ti ke bâ si faqe zi
S’guxon meu luojt me Malsi
Me Malsi as me Malsor
Se kâm met mârr prap ën dor
Kur nuk deshte t’lik mem shkrua
Ën spital keme pushua
Lype ti nime doktorit
Thuoj t’ka rrah i biri Malsorit
Kur t’delësh prej spitalit
S’dua met pa me sy t’ballit
E shum her Nikolla ka dal 
Me burrni e faqe t’barrll
Tash ëm duhet ma thell me hî
Meva kûvêt fûnin e tij
A muj mekên ma keq e ma zi  
Ja dijeg zemra n’mjedis t’prushit
Kur e tuki grecin e rrushit
Po si qyqe jetên meja këput 
Pri grec rrushit çi e ka tuk
Millorade ti paç faqen e zez
Po si pushkên ti me llez
Po si pushkës mei dhân zjarm
Shpirtin e njerit me shkua dâm
Se Nikolla kje tye u nis
Me makin për Nikshiq
Edhe i her rrugash me shkua
Buken e vet me fitua
Si cka bâ dit për dit
Deshti fytin me flladit
Gjithmon kai grec e kan tuk 
E zadruga nuk ka hup
Por shkjav âsht gjithmon shkja
Gjithmon kan dasht Malsor me vra
Mor Nikoll t’kisha me dijt
Çka mênove kur tu afrit
Pa levore e pa thîk 
Kur e kape pushkên për gryk
Si nuk mujte me kap për fyt
Meja zân frymên e me pyt
Mos me lân me gisht me hjek
Meja mârr pushkên e meja tret
Mos mej ra kurrma dërmêt
Meu luojt me pushk ën dor
As me shkije as me Malsor
Pasha Zotin si për lojna 
E ka thirr shkjan Nikolla 
Millorade ma afër ec 
Nipot llêpet jeky grec
Eja këhâ meta pagua 
Vet me ik nuk po dua
Jâty shkjau u illnua
Me pusshk ën dor u afrit 
Edhe hazër pushk me qit
Aty ja plasi Zoti syt
S’pat Nikolla çka me bâ
Deshti pushkên me çua nhava
Kapi pushkên aty për gryk
Edhe e prûni ashtû nar fyt
Ater hoq qyqja me gisht
Per gjithmon Nikolla u prish
Shkjenisht nânen jaka sha
Dekun n’tok Nikolla ra
Qêni i qênit Paviqeviqi
Posi nkrehc t’shkov gishti
Ty t’vraft Zoti edhe Krishti
Mos bâsh hajr Zoti t’vraft
Mos paç hulad as nafak
Aj soj njerit s’guxon me rrnua 
Ite dasht me dâmtua
Kur e vret njerin kot
Nuk guxon me ec për tok
Nuk guxon me prû exhelin 
Ite dasht me vra si qênin
Çi  i këtheu Gjolajt ne zi
T’dhasht Zoti kivet o Malsi.


   27. Marash Mark Gjonit

Shum i dashtuni Marash kushri
Ëm ka marr malli met pa me sy
Jekêt  letër dua meta shkrua
T’fala me shnet ty met çua
Me kêt letër dua met dvet 
Si i ke pûnt sije me shnet
Si âsht Nreka si i ka fëmin
Si e ka gruon si i kini kojshin
Si e kâm Hotin si e kâm Malsin
Për vllazên t’mi ake tije
Çka punojn çka kan vije’
Si i kan ropët si jân vet
Edhe atynet t’fala me shnet
Besa prap ëm ka mârr mâlli
Por me arrdh s’pom lên halli
Vet me ërrnes lark kâm shkua
Por prej zêmret sukâm largua 
Me dy-tri fjal dua met kallzua
Shnosh e mir kam qillua
Me gjith fëmi e me grua
Ën Gjermani jâm tye punua
Vet po shkoj çëpesh ën shpi
Si po shkote nusja ën gjini
Maka dhan Zoti nafak   
Gjermanija nuk âsht lark
T’prêten shkoj e t’dijell vi
Mepa grua mepa fëmi
Nafaka ême kjoft mallkua
Si s’ëm la me rop me ërrnua
Tash ku kisha me bâ lezet 
Tye luoj me nipa t’vet
Nuk dij,xhevap,a ke mârr 
Zhelka ka vajz e djal
Edhe Bozhi dy varza ka
Shum marak ëm vjen mei pa
Edhe për ju ëm merr maraku
O,shtir e kâm Marash Marku
Jâto mênime kan mem plak
Se për Zotin rruga âsht lark
Tash jâj shtat a tet vjet 
Veç ën hatra kâm arrll vet
Vasel malota kur ka met
Gjoni e Lushi kur kan dek
Errlla për qef tash dy vjet
Axhat besa nuk i kâm gjet
Te Noshi e Nreka kur jem bashkua
Ater nisa me mênua
Sa fort axhat ëm kan mêgua
Nar folet kur kisha perrî
Robvet vet u kishin prî
Për mem tesh plot dashtn 
Por at vjet kur kâm dal
Gjjoni e Lushi nuk kan arrll
Mem dhân dor me mua mu fal
Ater këqyrsha prej shpije Lushit
Belda e sho ën kopsht buz rrushit 
Eu këthesha prej shpije Gjonit
Belda e sho atje mê kronit
Aty shkûda i grim me krye
Mênimet t’mija mei thye
E zêmres tême mei kallzua 
Për gjithmon nakan ëlshua
Edhe ëm shkuon dyatri lot
E thaç vetit me sy plot
Na pa axha kem met sot
O, shtir e paç,Marash,dimo Zot 
Se tepër shum kje për mua
T’tân at dhâp me durua
Zêmrê t’but e kam vet 
Nân e bab nuk pa mêt
Malotên çëpejt e kâm tret
E Vaseli i ri ka met
Kush e ka zêmrên t’fort
Mem besua nuk muj sot
Kurrkush s’muj mem besua
Sa shum zêmra m’ka ëlgua
N’hatêr t’Vaselit m’kan bërtit
S’guxoj vetin me korit
Por nuk mûjta me durua
Mûa mû deshti lot me ëlshua
Ne t’tânvet na gjet rreziku
Ne t’tânvet Zoti na fiku
Edhe Gergji u ka dek
Por nadhasht Zoti kivet
Marash Marku a pom kallzon 
Tye mênua moti po shkon
Po shkon moti muoj për muoj
Nuk po dij kû âsht toka e huoj
A âsht këhâ n’Gjermani
A âsht atje kû jâm me shpi 
Ose belda ën Malsi
Gjith ka shkoj jâm jabanxhi
Si ka arrdh koha a po she’
I huoj këhâ e i huoj atje
Kurrkush mua nuk pom nje’
Nuk t’nje shoku nuk t’nje miku
Toka e huoj ne na fiku
Toka e huoj nuk t’duron 
E toka e vet çëpejt t’harron.                                                                                                      





28.  Shkretija
Nok Gjelosh Tom Gjoni
Dua met prû prap te Kroni
kû dikur çi jem bashkua
Baktit tona mej hysmetua
Me shetit simjet shkova
për buz Bukovçit vet kalova
maraku mua ëm ka marr
deri ën Vulaj me dal kâm
tye me ec gur për gur
tye meu knaq si dikur
ën Milesh kam perri
aty deshta uj mepi
nuk i besova synit as veshit
çka kan bâ me uj t'Mileshit
çka kan bâ me at bukuri
nuk muj njeri as uj me pi
horrllëku,ën tana ânâ
more Milesh ty t'shitoft zâna
çka t'ka bâ ropi i ropit
si se druon dorën e Zotit
dikur u bashkoshim dit për dit
me marr uj, meu fladit
e çka âsht Mileshi sot
rreth e rreth,horrllëk plot
jaty vet krejt u prisha
bris përpjet ater u nisa
deri ën Plavisht ater dola
û ûla igrim e pushova
têja ën flad nar folet
prap u kapa bris përpjet
rrugës i thon i Gryk Shkall
se për t'shkurt deshta me dal
murvën e kite pre dikush
se asajt s'kalon kurrkush
ku pushoshim dikur nar hije
aty dushket ishin bërzije
ferra t'kuqe e ferrmana
ishin shëtrua në tânâ ânâ
nuk e sheh as rrugën mâ
kaher asajt kurrkush ska ra
S'kan çobana as bakti
nuk she pleq nuk she fëmi
në krah t'shmakt Lugu i Ujkut
krahi i djatht Qetat e Qurkut
deri pas Staçit jâshtu dola
pak pushim edhe aty e mora
në maje t'Rrihëns nar folet
i habitun aty kam met
tye kqyr posht e përpjet
qysh Mileshit e deri aty
kurrkân s'paç asajt me sy
Gropa e Zagûnit si shkretija
i sho veç jâto shpija
çi po duon mem kallzua
dikush dikur aty ka jetua
ishin çart edhe x'blua
për qaf t'Staçit ater u nisa
Staçi ite plot me lisa
frishën,shkoxa edhe thana
nuk prehet gjethi as kositet sana
për buz kronit vet kalova
as aty fort s'u gëzova
Kroni i Dugvet nuk i duhej kuj
edhe ky ite plot me uj
lmashka e blertë e kite blua
kopâja e ujit ite damtua
ater ën Vulaj kam nalua
dy-tri dit me pushua
Shpi buz shpijet i bukuri
Siç âkên dikur n'Malsi
por diçka trysh ite sot
sot nuk ishin shpijat plot
tye kalua per buz vêshtit
dy shpija ishin të Kol Prëçit
Dy shpija t’Dokës,dy shpija t’Çunit
I bâjnë lezet atij katunit
O,Nosh Gjoni fort u gëzova
at nat te Nreka mir pushova

T'dijell ën nâtet uçova heret
me shetit dola për deret
Shkova përpijet n'për ulic
e u kapa brîs Kurravic
bris Kurravic i kam ra
ater u ktheva pas vetit me pa
s'ka shum fiq as nuk ka rrush
nuk ubjen mrapa ma kurrkush
toka e djegun si me prush
dikur a kên me bakti plot
sot nuk she gja tye kullot
Dola sipër n'Qaf t'Blînît
Për buz shpije Nikoll Mirit
Qafa e Blinit me shpija plot
Kësollat me bakti e shpijat me rop
Vet pushova n'hije t'blînît
Tye me këqyr shpin e Martinit
T'Martin Hasit me bashtina
Me ograja e me rudina
E pa mêt kur jâm kên fmî
âkên Mattini trim edhe daji
por i shkreti nuk la fëmi
ater posht tye u ûl
për buz saraxhet plot me uj
Martini past, ghithmon drit
at saraxh e kapa godit
për kujtim mos me harrua
për gjuthmon me nerua
Vet e tijva troken e berrit
çi po ûlen prej Kodre Derrit
Por nuk ka sot aq bakti
Ata uj t’tân me pi
Brîs ne poshte tye shikjua
I shpi t'vjetër çi kâm pësua
êm bite dërmêt pûna e shkollës
çi â kên n’shpi t'Prêl Tomës
jaty shkollën e kam nis
me i fletore e me lapis
Edhe pësimet çi naj bâni
Mësuosi yn Beqir Bajrâmi
N'breg t'Gurrës u afrova
e për t'sakt vet kujtova
n'koha t'vjetra ater shkova
I pshila syt për pês dekika
Prej kohes tashme ater ika
Pe sho gurrên si âkên motit
Me mocatar tye i luoj topit
U afrova deri te gurra
Si me pá gra si me pá burra
Si po vin prej tâna ânâ
Po vin baba edhe nânâ
Me djelm e bija t'veta
Tash jâty krejt u treta
Po bashkohet tash rinija
Tye luojt top ishin fëmija
O,ka po shkojn mênimet e mija
Tijejsha kovet tye u tesh
Tijejsha varzat tye u qesh
Tijejsha gjâmên brîjes mâlit
Kapo kënoshin pârkrye krahit
I sokolan i bite qytelis
Tye përmêt trima t'Malsis
I mustakoç i bjen lahutës
Përmêti vorrin n'mâje t'Sukës
Ded Gjo'Lulin e Deçiqin
Tringên e Smâjlit e Zef Miliqin.
E paç shkollen plot me fëmi
Gurren e Lecit me rini
Varzat e grat me bulera
Po sho çobanat tye kullot shtjerra
O,more Nok more kushrî
t'tan jekta kje fantazi
se kur i çila syt e ballit
?
Nuk sho kurrkân brijes mâlit
O,i mjeri vet, more burra
Nuk sho’ kurrkân as te gurra
O,lum për ty i lumi Zot
Pëse mi çon menimet kot
Se e din mamir se vet
tân jekta nuk âsht e verrtet
jâto bukuruija sot kan tret
nuk bashkohet ma kurrkush
as n’mal as n’fush
as te kroni as te gurra
nuk vin gra as vin burra
nuk dijta mir besa as vet
mua te gurra çka m’ka gjet
por mu deshti me pushua
mêtë e mija jan trumullua
kurrkân gjall jâsajt s’kâm pa
o,i neruoshimi more kushrî
a e ke pa akurr at shkreti
ty nojher a t’ka noll
me pa te gurra ti at shkoll
nuk âsht shpi as nuk âsht kësoll
gjysa e saj âsht rênua
jâty xânsat jân tye pësua
n'fush milionat poi qesin
e per mâle s’bâjn kujdesin
ater çuditet tân Malsija
kapo shkon sot rinija
përse mâlet sot poi lëshojn
e nuk din kush kapo shkojën.
Për buz shkollêt ater kâm ra
 a ma nep Zoti dikâ me pa
si gjithmon kur visha verës
dua me pa Kronin e Këshevës
jâsaj ulic tye u afrua
nuk tesha trim,nûk tesha grua
nuk tesha varza nuk tesha fëmi
s’tesha lop,berre as dhi
nuk kite kush ujtë me pi
si te gurra,veç i shkretiii
kroni ite aty si dikur
por n’mjedis t’verës plot me uj
lëmashka ujt e kite blua
kaher kush seka krkua
tye me dal për pi Krua
Brijes Xhvarit tye mênua
Nar leth t’Kishës kâm nalua
Çi askurr nuk âsht marua
Se po thon âkên ërzua
I pûntor tye me lellua
E për jâta kurr, sâ bêkua
E nâr vetin tye shikjua
Pûna e Këshevës m’ra dërmêt
Gjithmon pleqët e kan përmêt
Kur përmêtshin dikur me ner
Shtatdhet shpi jân kên ën Këshev
A pom kallzon pash t’ madhin Zot
Sa shpi ka Kësheva sot.
Ater ëm ra dërmët masparit
kur e paç kullëne Bajraktarit
?
Zef Martini e t'bit e tij
si asht ba sot shkreti
Ën tjetër ân tye u ûl
Têja i grim mê jâj gur
Vet pushova buz jâj pusit
Ater këqyrsha prej Grope Husit
Jâty dikur â pëshî grûni
E bashkohej tân Katûni
Njarën an shpija e Çunit
tye me da bykun prej grunit
në tjetër an shpija e Dok Marashit
tye me rrah me shkopije frashnit
Spija e Kolprëçit ën mjedis
me hijell grunin ja kan nis
Për koh t’kaluome m’merrte malli
Ater këqyrsha ka sijedhej kali
I bukuri ite tye u tije
Ka po rrahin me shkopije
rrahshin grunin për me xhba
e prej bykut ater me da
more Nosh te kishe pa
ka po qesin me lopat drunit
me da bykun me er, prej grunit
jekta asht veç memori
çi ka met qysh se jam kën fëmi
O Nosh Gjoni asht i çud
si muj kta tan me hup
jashtu Nosh tye shetit
lot për faqe mua m'kan ik
ater nisa me bërtit
sa kam mujt e më dha fyti
se ky mënim zëmrën ma pyti
prej Kodre Husit po kthehej zani:
“Po kush asht ky filani
kush asht ky e çka po don
prej ka ka arrdh pse spo shkon
se ktu heshtja tash banon”.
Ktu s'kam Nosh çka me lup
por si gur e paç ën fyt
zani i Kodres kur u kthye
diçka mrën mu bërrthye
për buz foletet ater kalova
e prej shpijet kadal shkova
ën bërlok të Vulët ku kam le
i lumi Zot kjoft me ne
i lumi Zot e Zoja e Grudës
e tye mënua jashtu rrugës
O,Malsi vet i mjeri
si muj kshtu met çart njeri
met çart njeri edhe ropi
pa kris pushka pa kris topi
pësqin vjet na kan robnua
nakan vra edhe munua
por Malsori nuk t'ka lëshua
O e shkreta ti Malësi
sot pot kqyri me çudi
si je ba gjithkû shkreti
tye mei shkrua jekto fjal
nuk asht çud mêç me dal
si ën pleqni na merr malli
por meu kthye s'na lën halli
vet nuk dij a kamet tokua
jekto fjal mei lexua
se për ty i kam shkrua
shkrua për ty e tan Malsi
për jekto vêse çi jan ba shkreti
si Malsin e kem tret
e kem shkua ën gurbet
me jetua e atje me dek
--------------------------


29 Dëshira

Kisha me dasht vet me dal
N'maje t'Deçiqit me shkrua do fjal
Malësija jon ka po shkon
Malësija jon çka po duron
Prej Deçiqit tye me kqyr
Liqeni i Shkodres si pasqyr
U
Nuk lypet aspak me pastrua
Si ujesjellsin me pagua
jato bashtina mei gi me uj
mei kallzua ater gjikuj
Malit ujt tja kishi çua
Kurr Malsori nuk e kite lesua
T'kite pa uj drithi me pi
edhe n'rrâx t'gurit kite bi
Pik kaj pik meja qit rrushit
Mos me blijell uj prej pusit
sa e vlershime asht Malesija?
Sa i vlershim asht Malesori?
------------------------------
O e shkreta ti Malesi
A poe sheh ti Dhen e Zi
Turku e Shkjau e kan da
tok per vetin e kan ba
Shkijau e vuni me rrellija
Turku e muor me godit xhamija
po ku asht, sot Palok Gjoka
ata kaher e ka blua toka
Po ku asht sot Halil Haka
Po sa vijet kan met mrapa
çi jekta trima kan luftua
Anmiku, Cemin mos me kalu
E kan dhan jetën per liri
kan dhan jeten per Malsi

Po ku asht sot Baca Kurti
Kral Nikolles fjalen ja kputi
Kurr ska dijt çka ka asht droja
Ja ka çua grushtin te goja
Jshtu burra e kenov Nikolla

Nuk habitej per politik
se ajo sot pona fik
Por ku asht elita jon
Pse ata sot po heshtojn
-----------------------


30.Dosja e t'merrit
------------------
Pse ja vune kmesen en dor???

More Fran,more profesor
para  se e more lapisin en dor
per me shkrua at gazep
Po pse popullin nuk ke dvet
per ata trima ci kan met
ata trima ci jan pushkatua
me famile me bjesedua
me famile ose me kojshi
Nuk ka shkoll as dijeni
çi din mamir se ata femi
ci din mamir se ata rop
ci i kan rrah edhe me shkop
ci e kan vorrua ropin e shpis
kur i vrau pushka e ushtris
i kan shti en vorre t'katunit
Nuk po thom vec per Gjeken e Cunit
Por per tan ata trima
ci u kan met femija jetima
O Fran Zefi more Malesor
po pse ja vune kmesen en dor
O Fran Zefi more shkrimtar
at xhevap ku e ke marr
nuk ka pre ferra,s'ka thur leth
s'ka pre dru,s'ka pre gjeth
at dit kje ul en Milesh
me do nijerz atje meu tesh
E con dikush atje i njeri
O Gjek Cuni ti i mjeri
ba gajret e del n'shpi
jan bush Vulajt me ushtri
Kush kje aj, kurr s'kem dij
Vet menoj dit e nat
A  kên gât a postafat
Av ka dijt se asht rrezik
Me at xhevap muj me fik
Se s'ka lojna me ushtri
Por kenka ken rrisku i tij
Ater Gjeka ka ba gajret
 Ska mênu çka kame gjet
Nuk e pa met luften fort
Por ato dekika si meken sot
Nuk e harroj sa tije gjall
Kur e pac ulices tye dal
Tye me keqyr shkallat e shpis
Tye me keqyr pushket e ushtris
Deshti mua memu afrua
Por ushtrija e ka rrethua
Apot dhep kama mua pom dvet
Nuk e lan ma me kuvet
Por e kapen dy-tre vet
Pas Kurravicet e kan cua
Jaty besa e kan pushkatua
Jaty qyqet e kan gri
Bajo Stanku me ushtri
si ka ardh Gjekes ater funi
e ka dijt tan katuni
Kmishen e bardh e ka coptua
edhe parmzat jau ka kallzua



32.Me 1984 e trnova punen se ite fitesa ma e mir se puna e par.Na vishin
    kamionat veç me shasi e me xham t'shoferit pa kabin e karoseri e prej
     atyne kamionet i punoshim kamionat per zjarrdalsa me t'tân tehnik çi
     çi i bijen për me nal zjarmin,me shkum,me pluhen,kemikalijat e me uj.
     Pun interesant se ite veç pun doret e delshin prej punishtet gati veç
     mei bush me jato sene çi i përmeta.Vet nuk deshta meva mrzit me jekët
     muhabet,por nuk dijta trysh meu kallzua se si jâm njoftua me jekta Mâl-
     sor.Për firmen tan ka punuua i drejeraj(tornitor megjas i thon Shqip)
     boshta,burme e gjithçka na lupt për pun tân.Vjen i dit i shofer i
     tynet e bjen materijal për ne e ite prej Rumunijet ater hîme ën muhabet
     se prejka âsht,ater dvet edhe av mua e jâshtu errdhme ni njeri çi punote
     me tâ,e thot se âsht prej Jugosllavit.At dit i thom dete dvës t'cillës
     Republik e vijen pas jâj do dit e thot se âsht prej Mâlit Zi.Nuk e la
     rahat por i thom dete dëves prej t'cillit pazar e,mos me gjat mâ,deri
     çi errdheme en Tus,ater e paç se â levrdis ajo pun megjith se ka gjat
     maspaktit  dy-tre  muoj deri çi u njoftuome.I biri Ded Lulash Bacit prej
     Dushiqit buz Tuzit,Sinishtoviq(Sinishtaj)Pjeter Deda.N'fillîm nuk jem
     pa tepër çpesh por m'ka knaq Zoti t'paren her meu tesh me i Malsuor
     e me kuvet Malsorçem n'mjedis t'Gjermanis.Per mua a ken çud e madhe,
     për mua a ken diçka,deri at sahat çi u teshme,çi nuk a ken e mujshim
     Kadal-kadal u njoftuome mir e jem tesh përgjithher e ma shum,jem njo-
     ftua edhe me famile,shkoshim e vishim te jâri tjetri e bâshim qef e
     dyzen.Bukurija e Zotit se si e kam përtërijua Malsorçen,se belda ju
     çi ini en Malsi nuk dini çka don me thân veç dy-tri jav ën vijet me
     mujt me kuvet gjuhen e nânës e ater kuvëtsha kur do çi dosha,ose me
     telefon ose ball per ball me Pjeter Deden.
                    Aty nuk nalon gëzimi em  kuvet Pjetri se e kem edhe
     i Malsor ën Augsburg edhe i thon Gjelosh Daku i Dak Lekës Gjokaj
     prej Mileshit.Gjeloshin nuk e kâmpa njoft por Gjergjin e Dushin edhe
     Pashkën çi â e martuome pas Nosh Gjekut prej Këshevet i kâmpa njoft
    jâshtu si mujn fmija me i njoft tëmlleqt.Gjeloshi âsht i piktor i mâth
     ëm kuvte Pjetri e ka arrdh prej Italijet ën Gjrmani me tân famile
     Shtir e kâm  prit at dit meu njoftua me Gjeloshin,megjithse ëm
     vite gâllshim meu tesh me i njeri çi ite i njofshim ën tan Europ me
     piktura çi bate ekspozita n'per qyteta tëmlla e vet veç i piktor
     makinash i vogel.Çepejt kalov ojo koh çi e bâme na t'tre bashk tye
     me pi kaj kafe.Kisha respekt t'math para Geloshit por nuk dijsha me
     nerua me"JU"e me"Zotni"se vet sa kam tej ën Malsi nuk kâm psua prej
     kurrkuj me i thân dikuj me ato fjal t'nalta se nuk â ken bidati se
     ka gjasa jan ken dikur t'tan isoj ën Malsi qysh bajraktarit deri ën
     fund.Gjelosh nuk këqyrte me ken i math por âsht barazua me ne si
     tishim njoft kadit.Gjithsi a ken kur jâm tesh me Pjetrin t'parenher
     gjith naten e gjat nuk kam fjet prej menimit e ja rritsha Zotit neren
     çi ëm ka perpjek me kta Malsor për meu tesh e meu pa,me kuvet iher
     ma çpesh gjuhën e nânës,me përmet trima,gra,kodra,fusha,shtîgje,gurra
     votra,vargojt,kusijat,si pritej gjethi per bakti,si kositej sâna,korrej
     e pshihej gruni,si na duhej me prit eren për me hijell grunin, me
     pre e me xhevesh kollomoqin.Nuk ite i pun ose i sen çi bahej dikur ën
     male e fusha t'Malsis çi nuk i përmetshim.O,a ka gjâ mât bukur e mât
     knaqun për tre Malsor çi jân gjet ën gurbet,veç shnedja se tjeter ska
     mât mir.Jâshtu edhe me Gjelosh Dakun u njoftova e u bâme si jalldasha
     ni guxoj vet âshtu me thân se Gjeloshi âsht i grim maj moçim se vet
     e ka edhe mâshum shkolla se vet ater ëm vjen gâllshim me i thân jall-
     dash por Gjeloshi kamem fal per jekto fjal.Kur e ka gjet i Atele t'madhe
     edhe t'paq aty u bashkoshim ma çepesh por Pjetri e vet kqyrshim mos
     meja merzit tepër fort edhe mos me habit se kite pun edhe tepër.Shum kem
     psua prej Gjelosh Dakut se na kuvente historin e Malsis ,si nuk âsht
     Malsija e pa njofshim,si shkruojn shum libra për Malsi,âsht e njofshim
     si e para provinc çi e ka pa se poj vjen Turkut fundi e me 1911 çohet
     me Ded Gjon Lulin e i kallzon se nuk ka çka me lyp ma n'për jekto vese tona
     Kur e derrlli gjakun Malsija,tha Gjeloshi,ater nisen edhe tijert meu
     çua me vones se t'tân kan kqyr se si po kalon MALSIJA.Shkoshim n'për
     Gjermani ku i kite ekspozitat,na njoftote me nijerz tëmlleq,me artista,
     me piktor,me poeta se t'tân e neroshin e çmoshin për piktor t'math.
     Shum e shikjosha ka punote e çfar doret e krejet kite Gjelosh Daku
     dimo Zot.Ja kapa pru i njeri fotografin e gruos meja punua me voj ën
     pëlhur per peshqesh per ditlinden.Nuk kite viz as pik,as boj as kurrçka
     fal e le i lumi Zot çi nuk ika gjet fotosit,kur ja largua i meter prej
     piktores nuk dishe a asht fotografija ose piktura e Gjeloshit.Gjeloshi
     i njeri i botes,me njerzi,me erz ,besa e me met e gjthmon ka dijt se  
     çka don.Me Perin u pásha ma çpesh, gjith kur mujshim me gjet koh për ne.
     Kur u duhej va goditsha makinat se punosha shum privat.Ën Gjermani dikuj
     i kite arrdh ideja për me çil i punishte për me dhân hua vetin për me
     punua makinen e vet ose edhe t'huojen.Ajo punisht kite hallat për tân
     mjeshtra çi punojn rreth makinsh edhe kabinen per me pjek ngjyrat e tân
     punen çi e dijsha e punosha vet deri çi e gatosha krejt,e çka nuk dijsha
     aty ishin mjeshtrat mej dimua jâri tjetrit i bukuri e Zotit për puntor
     çi doshin diçka me fitua edhe për jata çi u çartej makina se u vite shum
     mâ lir se me dhân ën punisht profesionell çi u duhej me pagua triher ma shum
     se meja godit vet ën HOBI punisht si i thoshin Gjermant.Për shemull veti
     per me punua bâte 6 DM,hallati qysh 1 deri 5 DM mei marr hua.Veglat ishin
     ma lir se ën trektore ater mujshim ma lir me i punua tomobilat.Vet va
     kuveta jekta per pun t'tomobilit Gjeloshit e Perit se jâty jaukam punua,
     edhe sa interesant âsht aj soj hobi punishtet se e kan ba punen ilegall
     legale e nuk nau dasht meu pëshe n'për garazha me punua.
     I dit errth Pjetri me tëj te vet e ashtu tye me bjesedua ëm kallzon se
     po baskohet Malsija e Gjermanit t'shtunden 21-3-1998 ën Leuterbach
     e ni dua me shkua me ta atje don mem marr me vetin.Pa kurr i fjal
     prenova se u gëzosha perpara me njoftua edhe do Malsor.Kurr s'ëm
     ki tha medja se ka aq shum Malsor en Gjermani e kur i kâm pa ater
     e paç se kisha gabua edhe tha se nuk jan arrdh t'tan.E kan pa çil
     shoqaten kaher e me at dit jam edhe vet anëtar ,"Lahuta e Malsis"
     Organizuosi e çili bashkimin me fjal t'mirardhjes ater jadha fjalën
     Gjelosh Dakut çi foli fjal t'bukura e i luvdov organizuosat çi kan dhân
     për munim çi kan bâ për meu bashkua Malsija jektu.
     E kanpa formua i teatar ater edhe mua em kan angazhua me lexua poezin
     teme.Interesant ite tye mej digjua djelmoçat e ri si shkruojn poezi
     t'bukur e ite lezet tye mej digjua.Âsht gjynaf çi hapet e tret ajo
     poezi n'për tan bot ka jan hap Malsoret se nuk ka kush me i blijedh
     e me i shtype. Malsija kime ken ma e pasun për i literatur por bosh
     âsht mei thân t'shurdhit natja e mir,se nuk ka kurrkush interese për ato
     pun.E bâna aty i tomboll mei shishe shampanj e me fitua kite i njeri
     çi ja çon brezin familes vet maslarktit edhe besa kje interese e madhe
     Kur kjen gati i mora tâna ato letra ja nisme mei nje,ater konstatuome
     se mas larktit ja ka çua Palok Pjetri prej Kurrecit.Ika përpjek gati
     t'tâna fiset e Këshevs ni njeri.Për kujtim e mos meu harrua ajo dit
     i kam shkrua do fjal en poezin teme.Aty e tesha t'birin e Gjo'Pllucit
     Kolen prej Këshevet se ite en Gjermani e lypte azill e siç kam tije
     jakan dhân e tash rnon atje me famile.Pas jâj muoj dit e mora i leter
     prej tij edhe u gëzova fort e shkruote,ni mujsha meja shkrua ën poezi
     teme do fjal per Nikoll Nonin,i kushri i tij,çi e kapa vra i shkja për
     i grec rrushit. En leter ma ka shkrua se si a ken puna e jam munua samâ
     mir çi kam mujt.Pase ja kam çua at,poi thom kâng, e kam thirr i her me
     telefon e kem kuvet për at pun e thote se asht i knaqun.Tash ose dote
     mos mema prish qefin ose ja begenis primet se nuk jem pa hala me kuvet
     por ni mujsha me publikua poezin teme,ater edhe kâtka e Nikoll Nonit ka
     me ken en at liber me gjith letër çi makapa çua për mem porosit meja
     shkrua e i shalla kur t'dal libri kem meu tesh e meja nanshkrua e meja
     fal dete ruoj per kujtim ën mua e Nikoll Nonin.
     Pas atyjte nuk jâm ken gjat ma ën Gjermani se kite dal i gjygj çi mud-  
     shim kush kite qef e âsht i grim i lik me rra pak pas doktorvet e me
     60 vjet me dal en penzion.Jedva e prita at dit e me t'1-1-1999 dola en
    penzion e pas tre muojsh e lëshova për gjithmon Gjermanin çi u bushen
     per krye 28 vjet munim ,28 vjet mas shumtit pa rop, pa gezim,ni shekull
     t'krît,i shekull me popull zemerkrît t'pshilun en vetin,me popull çi
     ite si"kali"çi e kite dikur sjaftanin ën ullar ën t'dy an t'syvet për mos
     me kqyr veç përpara, i popull çi e thirrte shokun me pi kaj birr ater
     e paguote gjithkush t'veten,i popull çi banoshim der buz deret e nuk e
     njofshim jari-tjetrin,i popull çi,grat, der buz deret, e kuvetshin isahat
     e nuk e thirrshin jara-tjetren me hi mren e me pi kai kafe,popull i
     çuditeshim,popull çi nuk e durote jabânxhin,popull çi nuk dote me marr
     pëshisen en dor e as jabânxhin nuk munte me keqyr ka ja peshite qenefin,
     se ite mede zi çi edhe aj po fitote rrogat e veta jaty ku nuk kite qef
     aj vet me punua.En t'tânâ pazare n'per Gjermani punoshin Turqit ën pastrimin  
     tynet se vetalijat nuk begenisëshin me pastrua ulicat e veta.
     Tash kur i kan,po thon ,veç Turq per krye gjasht milion nuk u begeniset                                                                        
    Jâshtu âsht Gjermani sot  e jo veç Gjermani por kadal po vjen edhe te na.
    Kur u paqsua situata ën Mal t'Zi ater jem tesh ën Malsi dy-tri her  me Gjelosh Dakun e me Pjetër Dedën e besa jâm gëzua fort çi mujta mei pa edhe ën Malsi se  e kisha diqysh ma përqief se kur u teshim ën Germani,ite ambijenti i tryshëm,kujtosha se âsht zemra e shpirti ma plot çi nuk naduhej me kuvet ma për Malsi si prej s’larktit se ishim aty ,e kishim Deçiqin aty pi nesh ,ja tijejshim eren medrës vrijeskut, hashim rrush e fiq e t’tân jâta çi e kuvetshim ite primet,e saktë.Ne nuk na duhej masparit mei rregullua menimet ën krye  se tash e kishim Malsin paravetit e kado çi këqyrshim ite Malsija para sysh. Qysh se e lëshova Gjermânin edhe shtier ëm ka ra t’damit prej tynet ëm megojn,se errdha ën penzion e nuk shkoj ma ën Gjermani e edhe shtir ëm ka ra ajo pun se nuk kam
   me kâ me kuvet Malsorçen.Kurr nuk kam mei harrua ato dekika çi i kam bâ me
   Gjeloshin e me Pjetrin e nuk kisha mej çkatrrua për kurrgj me ksaj tok u dhasht Zoti
   shnet e kivet e kjoshin shnosh e u prîft Zoti s'parit kudo çi jân e faleminers prej tynet
   për gjith ato dekika çi i kem bâ bashk se kurrkush nuk din mei çmua pa sprovua
   sa ëm kan vijejt ato vjet çi ikem bâ bashk, mua çi jam 58 vjet  pa rop pa jalldasha jasht
   Malsijet. E kam permirsua gjuhen i kam çkjarua do sene çi nuk i kâm pa çkjart both, e kam pësua shum prej tynet.


                             

33.Jo i nruoehimi Koja.1,

Nuk muni n'derpresion me kalua
por nuk muni as me harrua,
nuk muni prej zemëret vet me qit
megjith se âken dashtnija kadit
e kâm shkrua vet n'ball
e nuk harrohet sa tije gjall
e kâm shkrua atje n'zemër
e kam shkrua atje i emën
me harrua nuk guxohet
e gjithmon njeri n'tâ kujtohet
dashtnija eme çi âsht e dyt
dashtnin e par nuk muj me pyt
Dashtnija e par lidhet me rini
e dashtnija e dyt me pleqni
nuk âsht e dashtun e dyta sa ajo tjetra
por e dyta âsht e re, e para asht e vjetra
Me t'parën dashtni kâm pa lezetin
e me dashtni t'dyt e kam pa kismetin.


34.Gjyste Vulaj

    Kush je ti qe sot
    per ty derdhi lot
    e sa plane bashk
    patem deri sot
    A ke zemer , A ke Zot?!
    dje per ty isha gjithcka nket bot

    Kush je ti qe ma
    mbyte shpresen
    Kush je ti qe
    spo e njeh veten
    Ke hi ngjynah
    sot me mua
    mir e din se si ty
    ken ne bot nuk dua

    Ku te treti gjith
    ai vullnet qe pate
    a t'sundoj zemra ,
    a por sipas mendje sate
    a s'po te dhimben
    t'gjitha kto vite
    sa egoist qenke ,
    aq sa lumturin ma prishe

    ** Nuk esht parja
    pasuria
    por dashuria ime ndaj teje**

    Pasuria ime je ti
    dhe kujtimen ne ty
    edhe pse kontaktet
    mi ke dry
    edhe pse un zemer e lenduar
    per ty lutem qe tja kalosh gezuar

     

35.Sot m'duhet me nalua shkrimin e autobiografit se ka qillua i rrezik
çi nuk muni pa me përmet.Me t'parin korrik ja nisi nusja e djalit,Bo-
zhit,me ankua n'kryq edhe si meju mârr kâmâ e shmaket.Kalon i dit e dy,
e dhâpën e kite  mat fort edhe kâmâ ju pîte ma fort e nau deshti te dok-
tori,direkt n'spital.Aty e këqyren e ka gjasa,thon,se âsht nervi i pic-
kuom e ja dhân do inekcija për mei marr te shpija.At dekik kalov doktori
(neurohirurg)për buz ambullantet e deshtën edhe atâ diçka me dvet për at
pûn por ky tha se nuk âsht mâ n'ambullant e i ka kalua koha e pûnës e nûk
mûj me këqyr.E prûn te shpija e shkon te doktori i vet e ky i thot se çka
po i duhen injekcionat se both âsht me mârr do bare.Jâshtu kaluon katër
dit t'shtira për tâ e çohet djali êm e çon privat te i fizioterapeut e kjo
kur e ka kqyr me illnim thot çka kini prit deri tash se t'kishe ba opera-
cion pardjehit ite kên von e prej ktyjte çonije direkt ën Zagreb e vet kam
me lajmua Premariusin me telefon se duhet sama çpejt çi mujn me krye at pûn,thot doktorja.
Prej atyjte priher e çon ën Zagreb e lajmohet te doktori e ky i thot duhet
masparit me kqyr ni soj rentgenit(magnet rezonanca)por âsht i zânun e nuk
mujn me marr maspaktit i muoj dit se jan shum pacijenta çi presin por
ni kini pare mudni me shkua privat pova nap adresen e po telefonoj metâ çi
po vini.Bozhi(djali êm) nuk pat tjeter shans por me shkua,me pagua e mej
pru slikat se kujtuojti çi kan me marr prîher ën spital.Jo besa tash nuk
ka vêt as ën spital por i duhet me shkua ën Karllovac me xijerr gjak e tânâ
provimet për operacion, me gjithse i duhej me têj rahat,e pas tri ditvet
me arrdh ën Zagreb.
Shum t'neruoshimit motra e vllazen a pe shihni erzin neren e doktorvet,
masparit doktori,neurokirurg,çi kite mujt me çmûa ën Karllovac dijagnozen
e mos meju dasht me pagua privat fizioterapeuten(grua)por nuk pat gê me
kqyr se i ka kalua koha e punës.Doktori i shpis nuk i nep inekcionin por
baret e epan kater dit te shpija e i bahet për dit e ma keq.I treti doktor
nuk e merr me bâ rentgenin en spital por e çon  privat mei pagua 200 eura,
nuk e merr ën spital e mej bâ aty provimet për operacion por e çon mrapa
ën Karllovac me gjithse i duhet me rahatua e eka i grua 40 vjeçare para
vetit çi jan mârr kâmt.Apom kallzoni ku âsht etika e besa e doktorit çi e
ka dhân kur e kan marua doktoratin.Bozhi kite pa mujt me xijerr letrën e
invaliditetit çi eka prej luftet por tha nuk mujti prej trypnimit se i
ite dasht me thirr dikan e me padit,ater kin me tha se si e shfrytëzoj
luften e invaliditetin për me padit doktorin.
Vjen dita e operacionit e faleminer prej Zotit ka kalua ën rregull.Kadal
po permirsohet shnedja,kâmâ e djatht u perkthye krejt e kâmâ e shmakt po
kthehet ma kadal por shpresa âsht aty.Prej spitalit e çuon n'bâjn e jaty
kater jav.Ka arrdh gushti e vet shkova en Malsi se martohet nipja e vllaut
Bacit.Kalov dazma e vet bana edhe pak qef n'për Malsi ater shkova n'Ulqin
te Sokoli i Bacit e te Gjystja ku ishin për krye veret.Atje e kâm edhe
i kushrin t'bin e Lulsh Çunit Mërin e pas dy ditësh fola me grua si gati
për dit e tijej se gruos djalit Ăns prap ja marr shtati qysh kryqit e posht
prej cistet(ose tumorit,mijum a si u thon tana atyne t'zezêt) atje nalt
dershe shpatullet e po thon se e ka aktivua operacioni i par e duhet sa mâ-
par çi me mujt nar brisk.Tash prap po bajn dava rreth harxhimet se duhet
prap me ba magnet rezonancen e po vjen tepër shtrejt.Tash ka qillua i
tjetër doktor çi nuk i kulet kurrkuj n'gju se â spadit me kryetarin e spi-
talit deri çi ka dhân lêje me i bâ tana ato provime çi duhen per operacionin e dyt.
Nuk ka than si shoku i tij ën Karllovac se i ka kalua koha e punës
por pas dy operacionet çi jan ken t'plagosun me makina rreth tre sahati ën
natet e ka marua punen me Ânen.Bozhi nuk ka dasht me i hi atij horrllekut
me njoftsi,se i ka adutat e mir por kur e ka pa si po bajn doktort ater
u çua edhe av me sprovua muqsin Shefit,se kunata e Shefit âsht kryetarja e
partis,HSLS, e â ën koalicion me HDZ.Tash shkon puna per rehabilitacion
pas operacionit e i grua prej HSLS-it âsht narministri i punës e socijalit
e jâjo duhet me gjet vêtin  per rehabilitim en Varazhdinske toplice se duhet me prit edhe ka dy muoj e ater për Anen kime ken katastrofa me prit aq gjat. Ku jân bashkua t'tânâ t'mirat bashk se edhe kryetari i komunes Varazhdini â prej asaj parti e ska problem,ka prit veç pes dit deri çi ka dal i grua e pacijenti çi ka da me hi aty kan meja shty për do dit se jâshtu âsht punae te kite pa marr punen mâpar en dor,kishin pa shkua punt ma kollajt.Dy her ja kan pergjat rehabilitimin e ka bânua atje tre muoj çi rrall tokon âshtu e t'tân jân çudit si muj me tokua âshtu.Nuk jem t'knâqun me shnede por sa çohet e muj me shetit ka pak âsht mir me gjithse provimet kan kallzua se tumori nuk âsht i keq por i falt Zoti shnet e kivet se en dor t'Zotit âsht.
Pas kater dit'sh po kthehej prap ën lëgat t'Ânes se kem kujtuojt se po
përmirsohet kadal shnedja por ka gjasa jem ken tepër çëpejt optimista
por t'zezën nuk duhet me thirr,thot halku ajo vjen vet,sot pas kater dit
çi duol prej rehabilitimit ja nisi çpejt meu keqsua shnedja.Kâmâ e djatht
poe tret forcin e ndijen, nuk muj me zân vet,poi drillet e gishtat po bijen
posht.Nuk mujm mâ me kqyr, gruoja eme e vet,se djali kje me sherbim ën Mostar,ater u çova e shkova te doktori e ja kuveta situaten e saj.Doktori thot duhet samâpar me pru fizioterapeutin en shpi se pa terapi nuk guxon me prit aq gjat kontrollën e doktorit çi e ka bâ operacionin,por nuk di a kame
lejua komisioni i socijalit pa leje t' kirurgut.Mâ dha dergimin e shkova
ën komision e nuk ka kalua pa fjal t'rada por en fund mâ dhan veç gjysen
çi e kem lyp por mamir diçka se asgjâ e tash kem me prit si kameu xhvije-
llua puna se tash për tash âsht katastrofa.
Po vjen patronazha dy ditesh e besa kai sahat po munohen me tâ se nuk ite
kollajt me punua metâ çi kite dhap en kryq e jâshtu kaloshin dit për dit
e ka gjasa per dit e ma keq.Errth edhe 13 dhetuor e nuk mujti mâ kurrka
e me gazep e shtime en makin e nerejt e ën spital ku ka ba operacion se
djali e ka bâ perpara me specijalistin për t'mkurr.Ekeqyrin prap ën tan
aparata çi duhet rishto mei bâ.Kaloshin ditet e nuk mujn gjâ mena kallzua se s'kite gê doktori mei keqyr gjejat e Magnet-rezonancit.Për gjith dit Bozhi skote ën Zagreb me pa e t'shtuden i thon se ajo s'ka çka me lup mâ ën spital e t'hânen duhet me shkua n'shpi.Kur vjen me mârr t'hânen i thon se i kara pika ën nervat e korrizit e nuk mujn kurrgjâ me bâ për ta por merrnije eçonije en shpi.T'dijell nuk jem ken kurrkush me pa e t'hânen kur e ka pa
Bozhi gati jan keput kamet e s'ka mujt me besua kur eka pa pas dy ditesh si muj aqfort me hup çi s'ka mujt meu kul n'kâm.Mo Zot ma keq,kur kan arrdh prej Zagrebit nuk kem mujt me besua kur e kem pa e kurrgjâ tjeter veç lot për faqe e s'muç mei nalua e tash e këqyrim jâshtu ën shtrat pa mujt me lua
me vetin.Nuk âsht mâ Âna jon çi mujti me ec,meu ul n'per shkalla me dal
me këqyr banesen e vet çi e kan punua përsipër pi nesh e bâ i bukuri Zotit
çi kan dasht për Kështella me hi ën tâ e meu gzua se e kan punua me dijes
e me duor t'veta,kan pajt ka 500 pula e shit vetë ne për hotela e mejhânâ
e restorana e pajt ka dhet e pesemdhet thi,punuo token tân, e mârr edhe
t'huojen hua me punua,pijell grun,kollomoq,drshân e gjith çka nau deshti
për mei pajt jekto bakti.Bozhi eka penzionin si invalid luftet për Atdhe
e kan kalua mir se edhe ne na kan pa per t'tânâ dime çi kem mujt me dimua
e shyqyr Zotit vet e gruoja jem me shnede both mir e mujm meu dimua both.
Nuk dij,belda gaboj por kur i shkon njerit mir ater vjen diçka e çart at
bukuri,e çârt gëzimin,e çart harmonin çi e kem pa,se kem rrnua ën paq e pa
konflitka,kem digjua jâri tjetrin.Bozhi a ken pak te shpija se ka rrugua
për i firm n'për tân Croaci Bosen edhe i her a ken en Boka t'Kotorrit
edhe aty ka fitua kajgrim.Kisha qef mei dimua me pak pare por thote,jo,dua
me sprovua me Ânen vetun me godit banesen siç e kini godit edhe ti e nânâ
e ni mos mujsha ater kini mem dimua e mapar jo.Po çka tash si duon meu
gëzua asaj banes kur nuk muj me hip për shkalla nalt me pa ku kame fjet por
na duhet me bajt edhe ater âsht shtir se i dhep gjithicilli asht çi e ka
Kush e ka fajin nuk po dij por âsht gjynaf i grua çi e kapa jeten e mir e
huladin e mir ,vajza e mâdhe âsht motra medicinare,tjetra shkon ën shkoll
rrnojm si jalldasha e si tite e bija e jo gruoja e djalit e me katerdhet
vjet meja ba Zoti jekshtu nuk muni me marrvesh at pun por çmonije vet
t'neruoshimit vllazën e motra e si kame kalua puna belda i shkruoj edhe
do fjal ma von kur t'xhvijellohet lëgata ose mamir ose prite Zot ma keq.
Shum t'neruoshimit motrta e vllazën belda kini me than pse pova
shkruoj vet jekto sene e pova merzis me kunat tême,nuk âsht puna e kunates
as puna mërzitunit por âsht puna e njerzis,erzit,puna zegjinllekut e fukaras puna e kohes çi ka arrdh.Djali  êm i ka pas,i falem Zotit,200 eura edhe belda ma shum t'ishin dasht por çka ban i njeri çi ska ku mei marr,i duhet me met ën shtrat i duhet belda me dek.C'far nijerzish jem bâ sot,jem bâ kore për gjith dit e jo veç kur âsht dita e koreve.Ne na duhet me i bajt MÂSKAT përgjith dit e meu xblua veç diten e koravet se mat këqi jem pa maska,jâter duhet me drasht nijriun kur t'xblohet e she origjinal nijeriun e sotshem.
Kur e digjon jekta çi po shkruoj tash e çi kam pa shkrua per Gjermani per
avanturën me Kishen katolike atje,si muj njeri me pleqnua jekto horrlleqe
t'dy institucione çi duhet me ruojt erzin,besen çi e kan dhân,njerzin edhe
bukurtingellimin per shnede çi duhet menê ruojt doktori e medicina shpirtin
duhet mene ruojt frati e Kisha se jato profesiona kime dasht me ruojt e me
bajt MORALIN e ktij shekullit çi po pëshqet perdit e ma posht.
Tan rrethimi i Karllovcit kush na nje e kush s'na nje ka tije per rrezik çi
Naka gjet se hala nuk ka tokua jekso ëlgatet çi e dijm na jeksajte,ater kur
Ka arrdh frati yn me bëkua shpin i kem kuvëet se si asht puna saj e tha gruoja:  
Tash âsht en duor t'Zotit,ater tha frati:"Po,por medicina duhet i grim ma
Shum me kujdesua për ne.Gati e paç dvet fratin,po përse na duhet meju lut Zotit aq shum kur nuk muj mena dimua.Po thon gjithçka vjen Zoti e bjen,ater pe dves fratin përse nai bjen Zoti t’kqijat kur nuk muj mena dimua,ose dimoji vetit ater t’dimon edhe Zoti.Tash pou dves ,motra e vllazën si ka mujt Ana mei dimua vetit kur ka arrdh ëlgata prej Zotit,jektû pe shohim se as medicina nuk muj me dimûa,ater aty diçka nuk âsht ën rregull.Tash po dua meu kallzua se jâ përkeqsua prap shnedja eshkon prap en Zagreb edhe kagjasa i duhet edhe i her me bâ operacion por nuk dijn hala se prej sejit po vjen keqsimi se tash jâ mârr edhe dora e djatht.Masparit kan dijagnostua tumor pas operacionit s’dyt,ater kan thân se po bashkohet i soj ujit mrên ën korris,kû jân tân nervat e shtatit.Me do bare, demek, e kan hjek ata uj e pas tri javësh ën spital e kan çua ën shpi e samapar çi me mujt me çua ën bâjn meu rehabilitua.Komisioni i socijales  nuk e prênojn propozimin e neuro-
Kirurgut se dyher ën vjet nuk ka t’nerejten me shkua ën bâjn e zakoni nuk e nje medicinën.Bozhi çohet e vên ankim te Ministri i shnedes për krye do miq se tash e ka pa se pa miq nuk muj me bâ kurrgjâ e pas dy javësh  vjen vendimi se muj me shkua ën rehabilitim.Varazhdinske Toplice jan mat mirat ën Croaci per Ortopedi e aty e bâme terminin sama çpejt çi mujtme.pas jâj katërmdhet dit ju përkeqsua prap shnedja e duhet sama çpejt çi me mujt me këthye ën spital ën Zagreb e me këqyr edhe i her ën magnet rezonanc se nuk ka guxuojt mepa temperaturën.Kure kan këqyr n’at rengen ater e kan pa se ka marr korrizi mren (palcori i korrisit)pezmatim,djegie,e i duhet me marr do bare çi duhet prap me shkrua lutjen te ministri i shnedes se i duhet me marr dhet dit kai inekcion çi bâjn bashk rreth pësêmdhet mi Eura e pas shum dava Socijalla e ka prënua 70% e ne naduhet me pagua 30% se trysh nuk shkon puna edhe na kem prênua.Ika marr edhe ato bare e e kan çua prap ën spi pas tri javësh.Duort jân çëlirua i grim por pas jâj jav ka nis prap meju marr dora e shmakt.E jâshtû motra e vllazën ,spitali,rehabilitimi,shpija e kan kalua gjashtêmdhet muoj qysh se jaka nis jeky rrezik,met dhetin statuor ka arrdh prej rehabilitimit ën Varazhdinske Toplice e met katërmdhetin shkon prap ën spital Rebro Zagrebit,e kush e din se si e deri kur kame shkua jekshtû e çka kame ken me tâ.Gruoja me mâtmirat vjet,42,ka met ën shtrat ka gjasa satijt gjall e kuj muç mei argumentua fajin për gabime çi i ka bâ.Masparit bâjn operacion ën disk çi ka pëshqit e âsht përhjek prej jashtjes,i operacion çëkjart normal per neurokirurgun,e shtir por e mujshim.Operacioni e ka aktivua tumorin(po thon) çi e kapa mapar,e vjen prap operacioni i dyt  e t’dytën her permirsohet i bukuri e t’dytënher ec me shkopa. Pas  atûjt bashkohet i soj ujit atje mrên ën korriz e prap t’tretën her keqsohet situata e sprovojn e xijerin ujt e qysh ater nuk muj ma meu çua ën kâm.Tash vjen edhe i katërti rrezik e pezmatohet jâty kû â kên ujt dërshe shpatullêt e ja merr mapar dorën e shmakt ater edhe dorën e djatht pas jâtyne injekciona t’shtrêjta e tash siç kâm thân shkon prap ën Zagreb me bâ rezonancên(rentgenin)e kem me pa se si xhvijellohen punt matej.Ikan bâ prap t’tâna provimet rishto,xijerrin gjakun e xijerrin diçka prej korrîsit e i çojn ën institut n’Amerik se ktû nuk mujn hala me gjet prej sejit po vjen ajo lgat.              
Jeky institut na ka fik financijel se e ka propozua i terapi çi ka g'jat gjasht muoj ka dhet dit e mei marr do bare me infuzion çi kan bâ 14000 Eura.Djali asht invalid luftet ën penzion,ater gjeverija i ka pagua 25% harxhimet.Nuk najân dhêptë ato Eura ti kishin dimua gjâ,as me ato bare nuk kapa përmirsim,por përdit e ma zi.Kurrkush nuk din mei dhân maje asaj lgat e pritja Zot edhe anmikut.




36.MURLANI

KUSH JE TI O FAR E KEQE
ME AT' FAQE SI TENEQE
QE MI SHA MALESORTE EMI
KRENARIN E KSAJ SHQIPNI
OH, MALESORI ASHT I BJESHKES
I CAKSHIRVE EI XHUBLETES
SI PER NDER EPER BURRNI,
PER URTI E BUJARI,
NUK JA LSHON RRUGEN ASKUJ,
GJAKUN KURR SE BANI UJE,
KRYET EVENDIT, THOTE S'TA LSHOJ,
SE BORA E BALTA S'JANE ISOJ!

NIGJO MIRE CKA T'THOTE MALESORI,
NIER PA KJENE S'BAHESH ME ZORI,
N'PASTE SHQIPNIA ATDHETARE,
JANE MALESORET PIKE EPARE,
N
37Jo i nruoehimi Koja.

Nuk muni n'derpresion me kalua
por nuk muni as me harrua,
nuk muni prej zemëret vet me qit
megjith se âken dashtnija kadit
e kâm shkrua vet n'ball
e nuk harrohet sa tije gjall
e kâm shkrua atje n'zemër
e kam shkrua atje i emën
me harrua nuk guxohet
e gjithmon njeri n'tâ kujtohet
dashtnija eme çi âsht e dyt
dashtnin e par nuk muj me pyt
Dashtnija e par lidhet me rini
e dashtnija e dyt me pleqni
nuk âsht e dashtun e dyta sa ajo tjetra
por e dyta âsht e re, e para asht e vjetra
Me t'parën dashtni kâm pa lezetin
e me dashtni t'dyt e kam pa kismetin.


38.Gjyste Vulaj

    Kush je ti qe sot
    per ty derdhi lot
    e sa plane bashk
    patem deri sot
    A ke zemer , A ke Zot?!
    dje per ty isha gjithcka nket bot

    Kush je ti qe ma
    mbyte shpresen
    Kush je ti qe
    spo e njeh veten
    Ke hi ngjynah
    sot me mua
    mir e din se si ty
    ken ne bot nuk dua

    Ku te treti gjith
    ai vullnet qe pate
    a t'sundoj zemra ,
    a por sipas mendje sate
    a s'po te dhimben
    t'gjitha kto vite
    sa egoist qenke ,
    aq sa lumturin ma prishe

    ** Nuk esht parja
    pasuria
    por dashuria ime ndaj teje**

    Pasuria ime je ti
    dhe kujtimen ne ty
    edhe pse kontaktet
    mi ke dry
    edhe pse un zemer e lenduar
    per ty lutem qe tja kalosh gezuar

            MURRLANI
KUSH JE TI O FAR E KEQE
ME AT' FAQE SI TENEQE
QE MI SHA MALESORTE EMI
KRENARIN E KSAJ SHQIPNI
OH, MALESORI ASHT I BJESHKES
I CAKSHIRVE EI XHUBLETES
SI PER NDER EPER BURRNI,
PER URTI E BUJARI,
QOFTESE KA KUND BUJARI,
DERE E PARE ASHT KJO MALESI,
NQOFTESE KA KUN ZEMRA T'ARTA,
KA MALESIA KRYENALTA,


BIJTE E BIJAT EMALESISE,
JANE SIMBOLI I BUKURISE
S'DIN MALESORI PABESI,
SI SHKON MENDJA PER DREDHI
VEDIN FIK ME TA BA NEREN
DYKAPAKESH TA HAP DEREN.
TEK MALESORI SIC TREGOJNE
GJITHE T'PABESIT PERFITOJNE.
PER MALESORET VLLA ME MALE
BOTA ASHT MALESI E MADHE.

AT' GJERGJ FISHTA I SHQIPNISE,
PENE E ARTE E SHQIPTARISE,
ITREGOJ GJITH BOTES MBARE,
PER MALESORIN LEGJENDARE.
TE MALESORI I VERTET,
E KAN GJET E KAN ME GJETE
VEC NJI FJALE; MIRE SE KE ARDHE!
BUKE EKRIPE E ZEMER T'BARDHE
KURSE UNE PER KET MALESI,
S'DUE TJETER PASUNI,
VEC TA SHOF PA DERT E HALLE
BOTA ASHT MALESI E MADHE.

JA PRA EDHE UNE I SHKROVA DIS A VARGJE PER MALESIN TIME,
DHE JU PERSHENDES T'GJITH MALESORVET ME KET KENGE.


                                         

 41. Shkretija
Nok Gjelosh Tom Gjoni
Dua met prû prap te Kroni
kû dikur çi jem bashkua
Baktit tona mej hysmetua
Me shetit simjet shkova
për buz Bukovçit vet kalova
maraku mua ëm ka marr
deri ën Vulaj me dal kâm
tye me ec gur për gur
tye meu knaq si dikur
ën Milesh kam perri
aty deshta uj mepi
nuk i besova synit as veshit
çka kan bâ me uj t'Mileshit
çka kan bâ me at bukuri
nuk muj njeri as uj me pi
horrllëku,ën tana ânâ
more Milesh ty t'shitoft zâna
çka t'ka bâ ropi i ropit
si se druon dorën e Zotit
dikur u bashkoshim dit për dit
me marr uj, meu fladit
e çka âsht Mileshi sot
rreth e rreth,horrllëk plot
jaty vet krejt u prisha
bris përpjet ater u nisa
deri ën Plavisht ater dola
û ûla igrim e pushova
têja ën flad nar folet
prap u kapa bris përpjet
rrugës i thon i Gryk Shkall
se për t'shkurt deshta me dal
murvën e kite pre dikush
se asajt s'kalon kurrkush
ku pushoshim dikur nar hije
aty dushket ishin bërzije
ferra t'kuqe e ferrmana
ishin shëtrua në tânâ ânâ
nuk e sheh as rrugën mâ
kaher asajt kurrkush ska ra
S'kan çobana as bakti
nuk she pleq nuk she fëmi
në krah t'shmakt Lugu i Ujkut
krahi i djatht Qetat e Qurkut
deri pas Staçit jâshtu dola
pak pushim edhe aty e mora
në maje t'Rrihëns nar folet
i habitun aty kam met
tye kqyr posht e përpjet
qysh Mileshit e deri aty
kurrkân s'paç asajt me sy
Gropa e Zagûnit si shkretija
i sho veç jâto shpija
çi po duon mem kallzua
dikush dikur aty ka jetua
ishin çart edhe x'blua
për qaf t'Staçit ater u nisa
Staçi ite plot me lisa
frishën,shkoxa edhe thana
nuk prehet gjethi as kositet sana
për buz kronit vet kalova
as aty fort s'u gëzova
Kroni i Dugvet nuk i duhej kuj
edhe ky ite plot me uj
lmashka e blertë e kite blua
kopâja e ujit ite damtua
ater ën Vulaj kam nalua
dy-tri dit me pushua
Shpi buz shpijet i bukuri
Siç âkên dikur n'Malsi
por diçka trysh ite sot
sot nuk ishin shpijat plot
tye kalua per buz vêshtit
dy shpija ishin të Kol Prëçit
Dy shpija t’Dokës,dy shpija t’Çunit
I bâjnë lezet atij katunit
O,Nosh Gjoni fort u gëzova
at nat te Nreka mir pushova

T'dijell ën nâtet uçova heret
me shetit dola për deret
Shkova përpijet n'për ulic
e u kapa brîs Kurravic
bris Kurravic i kam ra
ater u ktheva pas vetit me pa
s'ka shum fiq as nuk ka rrush
nuk ubjen mrapa ma kurrkush
toka e djegun si me prush
dikur a kên me bakti plot
sot nuk she gja tye kullot
Dola sipër n'Qaf t'Blînît
Për buz shpije Nikoll Mirit
Qafa e Blinit me shpija plot
Kësollat me bakti e shpijat me rop
Vet pushova n'hije t'blînît
Tye me këqyr shpin e Martinit
T'Martin Hasit me bashtina
Me ograja e me rudina
E pa mêt kur jâm kên fmî
âkên Mattini trim edhe daji
por i shkreti nuk la fëmi
ater posht tye u ûl
për buz saraxhet plot me uj
Martini past, ghithmon drit
at saraxh e kapa godit
për kujtim mos me harrua
për gjuthmon me nerua
Vet e tijva troken e berrit
çi po ûlen prej Kodre Derrit
Por nuk ka sot aq bakti
Ata uj t’tân me pi
Brîs ne poshte tye shikjua
I shpi t'vjetër çi kâm pësua
êm bite dërmêt pûna e shkollës
çi â kên n’shpi t'Prêl Tomës
jaty shkollën e kam nis
me i fletore e me lapis
Edhe pësimet çi naj bâni
Mësuosi yn Beqir Bajrâmi
N'breg t'Gurrës u afrova
e për t'sakt vet kujtova
n'koha t'vjetra ater shkova
I pshila syt për pês dekika
Prej kohes tashme ater ika
Pe sho gurrên si âkên motit
Me mocatar tye i luoj topit
U afrova deri te gurra
Si me pá gra si me pá burra
Si po vin prej tâna ânâ
Po vin baba edhe nânâ
Me djelm e bija t'veta
Tash jâty krejt u treta
Po bashkohet tash rinija
Tye luojt top ishin fëmija
O,ka po shkojn mênimet e mija
Tijejsha kovet tye u tesh
Tijejsha varzat tye u qesh
Tijejsha gjâmên brîjes mâlit
Kapo kënoshin pârkrye krahit
I sokolan i bite qytelis
Tye përmêt trima t'Malsis
I mustakoç i bjen lahutës
Përmêti vorrin n'mâje t'Sukës
Ded Gjo'Lulin e Deçiqin
Tringên e Smâjlit e Zef Miliqin.
E paç shkollen plot me fëmi
Gurren e Lecit me rini
Varzat e grat me bulera
Po sho çobanat tye kullot shtjerra
O,more Nok more kushrî
t'tan jekta kje fantazi
se kur i çila syt e ballit
?
Nuk sho kurrkân brijes mâlit
O,i mjeri vet, more burra
Nuk sho’ kurrkân as te gurra
O,lum për ty i lumi Zot
Pëse mi çon menimet kot
Se e din mamir se vet
tân jekta nuk âsht e verrtet
jâto bukuruija sot kan tret
nuk bashkohet ma kurrkush
as n’mal as n’fush
as te kroni as te gurra
nuk vin gra as vin burra
nuk dijta mir besa as vet
mua te gurra çka m’ka gjet
por mu deshti me pushua
mêtë e mija jan trumullua
kurrkân gjall jâsajt s’kâm pa
o,i neruoshimi more kushrî
a e ke pa akurr at shkreti
ty nojher a t’ka noll
me pa te gurra ti at shkoll
nuk âsht shpi as nuk âsht kësoll
gjysa e saj âsht rênua
jâty xânsat jân tye pësua
n'fush milionat poi qesin
e per mâle s’bâjn kujdesin
ater çuditet tân Malsija
kapo shkon sot rinija
përse mâlet sot poi lëshojn
e nuk din kush kapo shkojën.
Për buz shkollêt ater kâm ra
 a ma nep Zoti dikâ me pa
si gjithmon kur visha verës
dua me pa Kronin e Këshevës
jâsaj ulic tye u afrua
nuk tesha trim,nûk tesha grua
nuk tesha varza nuk tesha fëmi
s’tesha lop,berre as dhi
nuk kite kush ujtë me pi
si te gurra,veç i shkretiii
kroni ite aty si dikur
por n’mjedis t’verës plot me uj
lëmashka ujt e kite blua
kaher kush seka krkua
tye me dal për pi Krua
Brijes Xhvarit tye mênua
Nar leth t’Kishës kâm nalua
Çi askurr nuk âsht marua
Se po thon âkên ërzua
I pûntor tye me lellua
E për jâta kurr, sâ bêkua
E nâr vetin tye shikjua
Pûna e Këshevës m’ra dërmêt
Gjithmon pleqët e kan përmêt
Kur përmêtshin dikur me ner
Shtatdhet shpi jân kên ën Këshev
A pom kallzon pash t’ madhin Zot
Sa shpi ka Kësheva sot.
Ater ëm ra dërmët masparit
kur e paç kullëne Bajraktarit
?
Zef Martini e t'bit e tij
si asht ba sot shkreti
Ën tjetër ân tye u ûl
Têja i grim mê jâj gur
Vet pushova buz jâj pusit
Ater këqyrsha prej Grope Husit
Jâty dikur â pëshî grûni
E bashkohej tân Katûni
Njarën an shpija e Çunit
tye me da bykun prej grunit
në tjetër an shpija e Dok Marashit
tye me rrah me shkopije frashnit
Spija e Kolprëçit ën mjedis
me hijell grunin ja kan nis
Për koh t’kaluome m’merrte malli
Ater këqyrsha ka sijedhej kali
I bukuri ite tye u tije
Ka po rrahin me shkopije
rrahshin grunin për me xhba
e prej bykut ater me da
more Nosh te kishe pa
ka po qesin me lopat drunit
me da bykun me er, prej grunit
jekta asht veç memori
çi ka met qysh se jam kën fëmi
O Nosh Gjoni asht i çud
si muj kta tan me hup
jashtu Nosh tye shetit
lot për faqe mua m'kan ik
ater nisa me bërtit
sa kam mujt e më dha fyti
se ky mënim zëmrën ma pyti
prej Kodre Husit po kthehej zani:
“Po kush asht ky filani
kush asht ky e çka po don
prej ka ka arrdh pse spo shkon
se ktu heshtja tash banon”.
Ktu s'kam Nosh çka me lup
por si gur e paç ën fyt
zani i Kodres kur u kthye
diçka mrën mu bërrthye
për buz foletet ater kalova
e prej shpijet kadal shkova
ën bërlok të Vulët ku kam le
i lumi Zot kjoft me ne
i


42.Me zyre,kisha e xhamija
                                                                                                                                   
Po ushqimohet sot Malësija                                                                     Nuk i duhet ekonomij                                                                                Nuk i duhet as bujqsija                                                                              Nuk i duhet uji as buka                                                                              Gjimon Deçiqi edhe Suka                                                                        Gjimon Liqeni edhe toka                                                                          Ën vorr po sillet Palok Gjoka                                                                    Halil Haka e Ded Gjon Luli                                                                        Politika kû na prûni                                                                                    Kû na prûni intelekt                                                                                  O Malësor ti i shkret                                                                                   A ke sy,vesh, a  goj                                                                                   A s'guxon, a s'muç me fol                                                                         Ose belda s'ke nevoj                                                                                 Belda duon met këshillua                                                                         Si muç pa pun me jetua                                                                           Por, e din ti ma mir                                                                   Si munohesh e si e ke shtir                                                                            O mir e dij more Malësor                                                                          Kuj poja napin zyren ën dor                                                                      Për hajr e paçi edhe i shoqat                                                                    Përhajr e paçi e me nafak                                                                         Por nuk besoj vet aspak
Prap kini me pa si mapar                          
Megjithse i thon keshili komtar

Rastanak od gnijezda

Zar si morala tako rano
od stabla da odletiš
da napustiš gnijezdo svoje
a našu bol da ne osjetiš

U mladosti ranoj
kada sve miriše
zar si morala da odeš
i da ne cvijetaš više

Što je tebe natjeralo
na takovu odluiku
da napustiš toplinu doma
da napustiš školsku klupu

Sve smo ti pružili
sve od srca dali
da ćeš tako mlada otići
nismo ni sanjali

Otkinu te ljubav
u najljepšem cvijetu
o cvijeće naše
najlepše na svijetu

Ali ako si sretna
a tvoje srce veselo
onda najmilije naše
budi ti oprošteno

Budi sretna u novom domu
cvijetaj ljeti cvijetaj zimi
množi svoje cvijetove
i pod srećom svoje grane širi.

Neuhofer str.10
8900 Augsburg 1983


Što si majko ostavila mene
------------------------------
Što si majko ostavila mene
i otišla u tuđi svijet
ja se patim sam bez tebe
a ti misliš da je moj život lijep.

Moje djetinstvo nije novac
što u tuđem svijetu služiš
za bogatstvom postala si lovac
umjesto da sinu ljubav pružiš.

Zato želim da mi dođeš
a to žele oba brata
da se tuđeg svijeta prođeš
i zakucaš na naša vrata.

Vrati nam se naša majko
Pod naš lijepi krov
želimo te ko sunce jarko
s tim ćeš smanjiti našu bol.
               Karlovac 1968

Ajt,ajte ovčice
-----------------
Lijepo jutro danas sviće
pomalja se Danica
dobre paše danas biće
tjera ovce čobanica

Ajte,ajte ovčice
do mog dragana
preko naše gorice
neće znati mama

Preko gore ovce idu
pjesmom ih čobanica prati
Da draganašto prije stignu
i da ga u zagrljaj uhvati

Javi mise dragane
onim našim znakom
što me uvijek zoveš
kad zalutam mrakom.

Stigle ovce drugo stado
čobanica primjetila
među ovce momče mlado
u zagrljaj mu priskočila.

Tu je dosta paše
glava je uz glavu
zagrljeni padoše
u zelenu travu.
               Karlovac 1968

Djeca i unuci
----------------
Nekada sam sanjao
o svojoj djeci
kao što su sanjali
i prije moji predci

Moj se san ostvario
poznato je svima
kao prvo dijete
dobio sam sina.

I tako sin raste
iz dana u dan
iz dana u dan
i bio sam ponosan.

Ali je nešto falilo
usamljen je sin
pa odlučim brzo
da ga utješim.

I eto dođe i taj dan
zasja zvijezda Danica
nakon par godina
dođe i ćerkica.

Rastu polako djeca
kao u šumi jele
sada o unucima sanjam
kako se suše pelene bijele.

I taj će dan doći
od ćerke i sina
bit ću još ponosniji
što djed unuke ima.
              Karlovac 1968



Unuci
---------
Kad god dođem k njima
gledam ih
milujem i ljubim
i sav sretan što ih imam
bijim se da ih ne izgubim,
ne da ih izgubim
bože sačuvaj
nego se rastanka bojim
jer tu radost i ljubav
nitko nemože platiti ni srcem svojim
Nježnost njihova
osmijeh i pogled
svakim danom je sve slađi
a ja,iako sam djedom postao
osjećam se mlađin
jer unuke imati
to je ponos
nova nježnost i dika
za svaku baku i svakog dedu
to je nova ljubav iradost velika


Kuda moje misli lete
-------------------------
Tako sjedim
i pijem gorku kafu
na kauču svomu
U sobi
od misli sav blijedim
razmišljam o svojim
razmišljam o domu.

Daleko su oniod mene
Ali u mislima su stalno
Tu,Blizu,u srcu
Ali se svejedno bojim
Nešto mi srce prožima
Nekako mi čudno kuca
Kao da nekud žuri
Krv u žilama teče brže
i osjećam da mi srce puca

Uzmem da nešto čitam
Da otjeram misli
Ali se opet srce trže
i opet u mislima skitam

Uzmem kalendar
jer čekam nekakav praznik
Da idem kući
I vidim najmilije
Ali ti dani nikako da prođu
A unazad kad pogledam
Dan već mine
to mene najviše muči

Nemožeš ga stići ni ti vilo
Jer dan za danom
Evo i trinaeste godine
prohujaše,odoše
Kao da ih nije nikada ni bilo
Kao da si pljesnuo dlanom
Stalno u nadi
I govorimi misao neka
da će jednom sve to proći
Samoća i tuga
I Tuđina
Jer još netko nato čeka
               Neuhofer str. 10
                 Augsburg   


       Oj tuđino ti prokleta
---------------------------------
Oj tuđino ti prokleta
tko je tebe izmislio
čija li je to osveta
sve do groba proklet bio.

Ja ne žalim umrijeti
Jer ovo život više nije
u tuđini sam živjeti
čak do grla došlo mije

Trideset ja sam bio
kad sam ovdje doputovao
a sad sam osijedio
i po malo ostarao.

Sad se nezna druže mio
gdje tuđina sad do vraga
jeli tamo gdje sam bio
ili ovdje gdje sam sada.

Sad se nezna gdje je radost
ostali samo su snovi
svaki dan veća žalost
svaki dan sve veći boli.

Stranac ovdje stranac tamo
gdje god dođem ja sam tuđin
ostaje mi sada samo
u tugi dane da proživim.

Ostali su samo snovi
jer ja sanjam domu svome
i to tako sada plovi
dok jedanput ne potone.

A kad dođe i to vrijeme
da potone moj brod baš
sjetit će se moje sjene
pa to je bio zemljak naš.


Ne moraš mi reći druže
--------------------------
Ne moraš mi reći druže
gdje sve naših ljudi ima
i kuda naša srca kruže
to je jasno nama svima.

Od Francuskog juga
do kanala Lamanša
preko malog Luksemburga
razbacana je mladost naša.

I sve dalje do Belgije
i Švicarskih gora
preko nizina Holandije
uz Europske rijeke i mora.

A najviše naših ima
od Minhena do Hamburga
od Achena pa do Kila
od Berlina do Salzburga.

Preko sjevera hladne Švedske
uz obale istočnog mora
i daleke puste Norveške
zaboravljaju se naša slova.

Puno djece naše ima
da ne znaju naše riječi
uče škole u tuđina
jer ne može nitko da ih spriječi.

Roditelji nisu svjesni
kakve greške čine
za devizom postali su bijesni
i zaboravljaju svoje ime.

Zato domovino širi svoje ruke
primi mladost svoju
skrati tako njihove muke
i neka nose zastavu tvoju.
               Walter str.25
               Augsburg
    
Tako je svima nama u tuđini
 -----------------------------------
Samoća,tišina
između četiri ćoška.
Šarenilo tapeta
na kosim podkrovnim zidovima
i koja obiteljska slika i namještaj stari
ali samo slika i misao napeta
koja nan kopa po glavi

Tako je svima nama

Uvjek isti pogled
sa starog ipucanog prozora
kojeg bacamo po krovovima gradskih kuća
i udišemo smrdljiv zrak
u nekad mlada
i kao čelik zdrava pluća

Tako je svima nama

Ledene kapi kiše
koje se slijevaju niz prozorsko staklo
leti i zimi
lede krv u žilama auslendera
 jer gdje nema našeg sunca
nema ni toplote više

Tako je svima nama ovde

To ti je tuđina druže
gdje ni cvijeće ne osjetiš da miriše
osjetiš i čuješ samo tuđinca
kako "spreha" Deutsch
kako cinički izgovara "morgen"
čita ti ime i sate ti piše

Tako je nama u tuđini

Nemoj druže da te ludost vuče
daevze i avanture
jer to donosi samoću
tugu žalost i uvijek iste misli
i kao god živio budi kod svoje kuće
                     Neuhofer str. 10
                            Augsburg
               


Jučeer lutah gradom

Jučer lutah
porušenim gradom,
gradom zelenila i rijeka
i prirodnih ljepota.
Hledam tužna mjesta
gdje danas ljudi ginu
pa mi se ježi koža nad gadom!
Pitam se:
Zar ih nije sramota?
O bože!
Koliko ih je u ranama,
tko zna koliko ih je poginulo?
Koliko kuća porušeno,
bez zidova i krovova.
Kud god se okreneš vidiš
Prašinom u nebo dignuto sivilo.
Osjetiš dušu izsušenu
jer od bijesa se i duša suši
 kad vidiš štao oni rade.
O ljudi,
zar smo mi ovo gradili
da nam netko drugi ruši,
zar smo se zato rodili
da nas netko drugi ubija
zbog svoje zloće?
Zar može tako brzo
obuhvaćen zlomi da ruši svoj grad
ako je  to bio uopće njegov
ako za njim njegovo srce još kuca.
Kako može čovjek tako brzo
izgubitiljudkost i moral,
pamet i vid
ako su to uopće imali.
Kako može tako gnjusno zamrziti svo dom
i po njemu da puca?
Jučer sam mu vidio brata,
oženjen Hrvaticom kako bježe
pred njegovom granatom.
Sestra mu stanuje malo dalje
koja je udata za Hrvata
i sa svima zajedno nestaje u sklonište
da pred njegov metak ne skoči.
O Bože hoće li ga ikada savjest peći
kada jednom sve završi?
Kuda će taj čovjek
jeli će moći bratu i sestri
Izaći pred oči.
kako će svojim nećacima objasniti
svoj zločin,jer dva sina od sestre su Hrvati
a terći bratov sin,
porijeklom je Srbin
1991 Augsburg
izvučeno iz teksta Rudolfa Starića,K.T.


















      






KNema komentara: 

2 komentara: